Trong chuyến thăm chính thức Việt Nam của Chủ tịch Chính quyền vùng Catalonia (Tây Ban Nha) Salvador Illa i Roca, chiều 28/7, đoàn công tác đã làm việc với lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh về định hướng hợp tác trong các lĩnh vực tiên phong như công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Trên cơ sở đó, sáng 29/7, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) và Cơ quan Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Catalonia (ACCIÓ) đã đồng tổ chức “Hội nghị Xúc tiến Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh - Catalonia năm 2026”. Sự kiện đóng vai trò cầu nối chiến lược, tăng cường liên kết giữa các cơ quan quản lý, tổ chức và doanh nghiệp hai phía.

Thông điệp phát triển chiến lược

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Lộc Hà - Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Hồ Chí Minh cho biết Thành phố đang chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Lãnh đạo Thành phố nhấn mạnh đây là thời điểm thích hợp để chuyển hóa thiện chí thành các dự án hợp tác cụ thể, đồng thời kỳ vọng Catalonia sẽ trở thành đối tác chiến lược của Thành phố Hồ Chí Minh trong các lĩnh vực công nghệ cao, logistics và phát triển bền vững.

Chủ tịch Chính quyền vùng Catalonia, ông Salvador Illa i Roca ấn tượng trước tốc độ phát triển của Việt Nam và xác định Thành phố Hồ Chí Minh là cửa ngõ kinh tế, trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu. Ông khẳng định Catalonia mong muốn trở thành đối tác lâu dài, cân bằng và là “đòn bẩy” giúp doanh nghiệp Việt Nam tiến vào thị trường EU (450 triệu dân). Trong đó, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là hai trụ cột hợp tác trọng tâm mà doanh nghiệp Catalonia đặc biệt quan tâm.

Đánh giá cao tiềm năng song phương, Đại sứ Tây Ban Nha tại Việt Nam, bà Carmen Cano de Lasala kỳ vọng diễn đàn sẽ thúc đẩy dòng vốn đầu tư hai chiều, đồng thời bày tỏ mong muốn sớm mở đường bay thẳng kết nối Việt Nam và Tây Ban Nha trong thời gian tới.

Hai hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, một tầm nhìn hợp tác

Mở đầu phiên làm việc chuyên sâu, hội nghị đã phác thảo bức tranh toàn cảnh về môi trường đầu tư và tiềm năng phát triển của hai địa phương. Trình bày về lợi thế của TP.HCM, ông Phạm Quang Nhật - Giám đốc ITPC nhấn mạnh Thành phố đang bước vào giai đoạn phát triển mới với không gian siêu đô thị đa trung tâm, hội tụ trọn vẹn thế mạnh về tài chính, công nghiệp chế biến - chế tạo, cảng biển nước sâu và logistics.

Hướng tới mục tiêu kinh tế số đóng góp 30% - 40% GRDP vào năm 2030, TP.HCM tập trung kêu gọi các nhà đầu tư Catalonia hợp tác vào 5 lĩnh vực trọng điểm: (1) Trung tâm Tài chính Quốc tế Thủ Thiêm; (2) Công nghệ cao (bán dẫn, AI, R&D); (3) Logistics & cảng biển (Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, Cái Mép Hạ); (4) Công nghiệp xanh - năng lượng sạch và (5) Khu thương mại tự do. Ông Phạm Quang Nhật khẳng định Thành phố luôn đồng hành cùng doanh nghiệp, đồng thời đề xuất thiết lập cơ chế trao đổi thường xuyên giữa ITPC và ACCIÓ để hiện thực hóa các ý tưởng hợp tác.

Từ góc nhìn đối tác, ông Jaume Baró Torres - Tổng Giám đốc ACCIÓ khẳng định vị thế trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu châu Âu của Catalonia. Địa phương này sở hữu mạng lưới R&D toàn diện và đang đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Liên minh các Vùng Bán dẫn châu Âu (ESRA) năm 2026 với 260 chủ thể, tạo nền tảng vững chắc cho hợp tác công nghệ quốc tế.

Phiên làm việc cho thấy rõ tính bổ trợ giữa hai địa phương, Thành phố Hồ Chí Minh với lợi thế về quy mô thị trường, vị trí chiến lược cùng động lực tăng trưởng mạnh mẽ của nền kinh tế Việt Nam; trong khi Catalonia đóng góp kinh nghiệm R&D, hạ tầng công nghệ cao và hệ thống logistics hiện đại. Sự hợp lực này hứa hẹn mở ra những bước tiến mới trong chuyển giao công nghệ, thu hút đầu tư và kết nối cộng đồng doanh nghiệp song phương.

Từ đối thoại đến kết nối: Thúc đẩy hợp tác trong công nghệ chiến lược và logistics

Trong chuyên đề “Công nghệ chiến lược - Đổi mới sáng tạo”, Tiến sĩ Nguyễn Việt Long, Phó Trưởng ban Quản lý Khu Công nghệ cao (SHTP) cho biết, sau hơn 20 năm phát triển, SHTP đã hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mạnh mẽ với 166 dự án (tổng vốn hơn 13,7 tỷ USD) và gần 54.000 lao động chất lượng cao. Song song đó, nguồn nhân lực đào tạo từ Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cũng là điểm tựa lớn, với mục tiêu đến năm 2030 sẽ ươm tạo 50 startup và hình thành 10 doanh nghiệp công nghệ có định giá trên 200 triệu USD.

Chính thực lực hạ tầng và nhân lực này đã tạo nên tính bổ trợ hoàn hảo với Catalonia. Nếu vùng kinh tế của Tây Ban Nha sở hữu nền tảng công nghệ đỉnh cao cùng kinh nghiệm phát triển các ngành chiến lược, thì TP.HCM lại mang đến lợi thế về quy mô thị trường, hạ tầng công nghiệp sẵn có và dư địa tăng trưởng vượt trội.

Ở chiều ngược lại, ông Jordi Maluquer, Giám đốc ACCIÓ khu vực Đông Nam Á, đã chia sẻ mô hình hợp tác công - tư và liên kết “Chính quyền - Doanh nghiệp - Đại học” trong thương mại hóa công nghệ. Đây là những kinh nghiệm thực tiễn quan trọng để TP.HCM nghiên cứu, vận dụng trong quá trình phát triển và hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thành phố.

Kết quả cụ thể và bước đi tiếp theo

Hội nghị Xúc tiến Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh - Catalonia năm 2026 không chỉ đơn thuần là diễn đàn đối thoại ngoại giao, mà đã trở thành bước tiến quan trọng trong việc cụ thể hóa các cam kết cấp cao thành chương trình hành động thực chất. Thành công của hội nghị một lần nữa khẳng định tư duy chủ động và quyết tâm mạnh mẽ của TP.HCM trong việc đổi mới mô hình tăng trưởng. Bằng việc mở rộng không gian hợp tác với Catalonia - một trong những trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu châu Âu, Thành phố đang thể hiện rõ định hướng thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao, tiếp thu công nghệ tiên tiến và nguồn lực tri thức quốc tế để kiến tạo các động lực phát triển mới cho giai đoạn tiếp theo.

Với vai trò là cơ quan đầu mối xúc tiến thương mại và đầu tư của Thành phố, ITPC sẽ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ và kết nối doanh nghiệp. Trung tâm sẽ tập trung triển khai các giải pháp thiết thực như: tăng cường chia sẻ thông tin thị trường, hỗ trợ kết nối trực tiếp giữa doanh nghiệp với các viện nghiên cứu - trường đại học, đồng thời chủ động đồng hành, tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư tiềm năng từ Catalonia vào TP.HCM.