Giới thiệu     Đăng ký nhận bản tin     Câu hỏi thường gặp     Disclaimer     
                   
Bạn đang ở: Xuất khẩu » Hoạt động ITPC » Doanh nghiệp Việt với Cách mạng công nghiệp 4.0: Để không chậm chân, phải chủ động chuyển mình
Doanh nghiệp Việt với Cách mạng công nghiệp 4.0: Để không chậm chân, phải chủ động chuyển mình
Tin ngày :  16/04/2018
Hội thảo “Doanh nghiệp Việt với Cách mạng công nghiệp 4.0” do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) tổ chức ngày 12/4/2018 đã thu hút hơn 200 doanh nghiệp tham dự.

Các doanh nghiệp đã giới thiệu sự chuẩn bị và chuyển mình trước cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (4.0) với xu hướng phát triển dựa trên hệ thống kết nối số hóa – vật lý – công nghệ sinh học, trong đó sự đột phá của internet vạn vật và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi nền sản xuất, tác động ngày một mạnh mẽ tới mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội. Các chuyên gia đã trao đổi về những tác động cũng như những cơ hội lẫn thách thức của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư tới Việt Nam nói chung và doanh nghiệp Việt Nam nói riêng.

Doanh nghiệp Việt Nam chuyển mình với Cách mạng công nghiệp 4.0

Trọng tâm của cách mạng công nghiệp lần thứ tư là một thế giới siêu kết nối dựa trên công nghệ số. Theo dự báo của Diễn đàn Kinh tế Thế giới cho thấy, vào năm 2025 hàng loạt điểm bùng nổ sẽ xuất hiện, chẳng hạn như: 90% dân số sử dụng điện thoại thông minh và thường xuyên truy cập internet; 80% người dân có hiện diện số trên Internet; 90% người dân có thể lưu trữ dữ liệu không giới hạn và miễn phí (có kèm quảng cáo); có 1.000 tỷ cảm biến kết nối internet; 50% lưu lượng kết nối ở nhà là từ các thiết bị và đồ gia dụng.

Cách mạng công nghiệp lần thứ tư  mở ra cơ hội cho tất cả các quốc gia trên thế giới. Tại nước ta, cuộc cách mạng cộng nghiệp lần thứ tư đang dần lộ rõ, tác động mạnh mẽ đến mọi ngành, lĩnh vực, mọi doanh nghiệp và người dân, do vậy, doanh nghiệp đòi hỏi phải nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp, trình độ công nghệ, chất lượng sản phẩm và hạ thấp chi phí để thích ứng với môi trường mới của cách mạng công nghiệp 4.0.

Ông Phạm Thiết Hòa, Giám đốc ITPC nhấn mạnh Hội thảo "Doanh nghiệp Việt với Cách mạng công nghiệp 4.0" tạo không gian cho các doanh nghiệp học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm nhằm nâng cao khả năng hội nhập và sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước, như Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã khẳng định “Cần phát triển công nghiệp số, thông minh gắn với chuyển đổi, tái cơ cấu để tăng cường năng lực cạnh tranh quốc gia. Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư là cơ hội thực hiện khát vọng phồn vinh dân tộc, không thể bỏ lỡ. Nhưng cũng đòi hỏi chúng ta phải có ứng xử cởi mở, tạo dựng môi trường thông thoáng, biết thúc đẩy mô hình mới”.

Trong phiên tọa đàm, các doanh nghiệp đã khẳng định “để không chậm chân, phải chủ động chuyển mình”, phải liên tục cập nhật thông tin, học hỏi những điều mới mẻ, từ đó có sự đầu tư để theo kịp thời kỳ công nghiệp mới, chuẩn bị tâm thế cho cuộc hội nhập mới.

Theo ông Nguyễn Lâm Viên, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Vinamit, tất cả ứng dụng công nghệ mà thời đại 4.0 đang phát triển, doanh nghiệp Việt Nam bắt buộc phải hướng tới, không chỉ là công nghệ số, kỹ thuật dữ liệu hay kỹ  thuật vật lý, mà ngay cả công nghệ sinh học cũng phải được quan tâm, nhất là với lĩnh vực nông nghiệp và chế biến thực phẩm. Vinamit nghiên cứu tất cả công nghệ chế biến sau thu hoạch, công nghệ sấy đông khô và đặc biệt 05 năm gần đây Vinamit nghiên cứu rất kỹ về ứng dụng công nghệ sinh học cho những sản phẩm mới.

Ông Trịnh Thành Nhơn, Tổng giám đốc Công ty Hóa mỹ phẩm quốc tế ICC cho rằng các doanh nghiệp nhỏ của Việt Nam sẽ gặp nhiều thách thức hơn trong tiến trình theo kịp các cuộc cách mạng công nghiệp đang diễn ra trên toàn cầu. Tốc độ phát triển công nghệ kỹ thuật hay công nghệ thông tin đưa vào quản lý sản xuất, kinh doanh đều đang rất nhanh, nếu không chuyển biến, doanh nghiệp sẽ không thể phát triển. ICC đang dần đổi mới máy móc thiết bị tự động hóa, song song đầu tư hệ thống quản lý bằng ứng dụng công nghệ thông tin giúp cho hoạt động sản xuất và kinh doanh phối hợp nhịp nhàng, đáp ứng đúng nhu cầu thị trường.

Đặt mục tiêu đến năm 2020 đạt doanh số 250 triệu USD/năm và đầu tư cho sản xuất đến năm 2020 tăng năng lực lên gấp 5 lần hiện nay, Công ty cổ phần công nghiệp và thiết bị chiếu sáng Duhal đã xem công nghệ là giá trị cốt lõi để tăng trưởng. Ông Huỳnh Dũng Sáng, Phó Tổng giám đốc kinh doanh  Duhal cho biết công ty đầu tư chiều sâu về công nghệ, liên tục cập nhật cải tiến và sẽ tiếp tục đầu tư nghiên cứu phát triển sâu rộng hơn nhằm tối ưu qui trình sản xuất. Trong 3 năm qua, công ty đã đầu tư 30 triệu USD cho 2 nhà máy ở Tiền Giang và Bến Tre. Ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất từ năm 2010 nên Duhal có khá nhiều kinh nghiệm trong việc đào tạo, triển khai và ứng dụng công nghệ trong các chuỗi sản xuất, chi phí sản xuất giảm. Chính vì thế công ty đã tăng trưởng liên tục. Doanh thu năm 2017 đạt trên 1.000 tỷ đồng, trong đó riêng xuất khẩu chiếm 30%. Duhal là đối tác chiến lược của tập đoàn Samsung Hàn Quốc.

Không chỉ doanh nghiệp sản xuất tích cực chuyển mình theo kịp thời kỳ công nghiệp mới,  mà một số doanh nghiệp thương mại – dịch vụ cũng đã chuẩn bị tâm thế cho cuộc hội nhập mới này khá sớm.

Ông Nguyễn Bình Long, Giám đốc Trung tâm công nghệ thông tin Công ty Du lịch Vietravel cho biết Vietravel đã xây dựng hệ thống Etour mới hướng đến sự tiện lợi cho người dùng, truy suất và thống kê số liệu nhanh hơn và chính xác nhất. Vietravel đang hình thành hệ sinh thái số để kết nối mạng bán với toàn bộ hệ thống cung ứng một cách tự động, tạo ra được những hệ thống dịch vụ thuận tiện nhất. Hệ thống này mất khá nhiều thời gian, chi phí cũng không phải là thấp nhưng Vietravel quyết tâm hoàn thiện.

Ông Phạm Hoàng Thái Dương – nhà sáng lập Công ty cổ phần Color Life  - website Hoayeuthuong.com cho biết ông đã dành 3 năm đầu tiên chỉ để nghiên cứu về công nghệ ứng dụng cho ngành hoa, sau khi đã xây dựng được hạ tầng cơ bản rồi mới mở shop hoa và kinh doanh hoa. Hoayeuthuong.com ứng dụng công nghệ gần như khép kín trong tất cả bộ phận từ đặt hàng, giao hàng, quản lý sản xuất, kế toán tài chính, nhân sự và chăm sóc sau bán hàng.

Có động lực nhưng vẫn nhiều trăn trở

Tháng 5/2017, Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị về “Tăng cường năng lực tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư”, thể hiện quyết tâm lớn của Chính phủ trong việc tận dụng những cơ hội thúc đẩy sự phát triển đất nước. Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ ngành, các địa phương tạo sự bứt phá thực sự về hạ tầng, ứng dụng và nhân lực công nghệ thông tin - truyền thông; cải thiện môi trường kinh doanh; xây dựng chiến lược chuyển đổi số, nền quản trị thông minh, ưu tiên phát triển công nghiệp công nghệ số, nông nghiệp thông minh, du lịch thông minh, đô thị thông minh; lựa chọn phát triển sản phẩm chủ lực, sản phẩm cạnh tranh chiến lược của quốc gia, thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo;...

Doanh nghiệp như được một sự động viên từ khi có Chỉ thị trên, tạo động lực để đổi mới sáng tạo, tuy nhiên vẫn còn nhiều trăn trở.

Trong lĩnh vực du lịch, doanh nghiệp cho rằng cần triển khai thực hiện thật tốt tự động hóa kết nối hệ thống dịch vụ, kết nối hệ thống quản lý  và hệ thống thực thi. Nếu không làm tốt hệ  thống kết nối này thì trí tuệ thông minh nhân tạo đưa vào sẽ chưa phù hợp, lãng phí. Song song đó, ngành du lịch cần bắt đầu xây dựng nền móng của trí tuệ thông minh nhân tạo đưa vào việc dự báo, dự đoán xu hướng của khách, trong vấn đề hình thành các cụm sản phẩm, cách tiếp cận của người dân vào hệ thống sản phẩm du lịch, về tuyến điểm tham quan… và triển khai sớm việc hỗ trợ khách trong không gian số.

Ông Liêu Hưng Tiến, Giám đốc kinh doanh Công ty Haravan nhận thấy doanh nghiệp Việt Nam chưa nhìn ra nguy cơ cho hàng Việt Nam khi hàng hoá ngoại nhập vào theo con đường thương mại điện tử. Rất nhiều doanh nghiệp có lợi thế về phân phối, bán lẻ thông thường, nhưng làm thương mại điện tử thì họ không biết bắt đầu từ đâu, trong khi Việt Nam có đến 60% dân số dùng internet; online 25 giờ/người/tuần. Còn thế giới hiện có 600 triệu người tiêu dùng không biên giới. Công nghệ đang làm thay đổi ở nhiều lĩnh vực, trong đó thương mại điện tử đang thay đổi hành vi và thói quen của người dùng. Cách đây khoảng 10 năm sẽ khó hình dung câu chuyện người tiêu dùng có thể đặt hàng từ nước ngoài về Việt Nam, nhưng những năm gần đây có thể nhập hàng từ nước ngoài về dễ dàng thông qua công cụ như Amazon, Alibaba, Lazada… và đó là thách thức của các doanh nghiệp sản xuất tại Viêt Nam.

Trong lĩnh vực sản xuất, ông Lê Đình Phong, Tiến sĩ Robotics và tự động hóa - Nghiên cứu viên Trung tâm triển khai - Khu công nghệ cao TP.Hồ Chí Minh nhấn mạnh nền công nghiệp sản xuất Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn tự động hóa từng phần đến tự động hóa toàn bộ. Những nhà máy sản xuất có mức độ tự động hóa cao thường nằm ở các thương hiệu lớn hoặc có đầu tư từ nước ngoài, một phần do tận dụng giá nhân công lao động thấp, trong khi vốn đầu tư cho các dây chuyền tự động rất lớn, và tính linh hoạt chưa cao.

Theo ông Lê Đình Phong, nền công nghiệp sản xuất Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn tự động hóa từng phần đến tự động hóa toàn bộ. Những nhà máy sản xuất có mức độ tự động hóa cao thường nằm ở các thương hiệu lớn hoặc có đầu tư từ nước ngoài, một phần do tận dụng giá nhân công lao động thấp, trong khi vốn đầu tư cho các dây chuyền tự động rất lớn, và tính linh hoạt chưa cao.

Để đi đến được trình độ sản xuất tiên tiến như nhà máy thông minh đã nói ở trên, cần một quá trình phát triển mạnh mẽ về cơ sở hạ tầng, máy móc thiết bị, và con người. Tuy nhiên, với thế mạnh về sản xuất lương thực thực phẩm, hàng tiêu dùng, may mặc – những lĩnh vực có tính đa dạng về sản phẩm cũng như có tính cá thể hóa cao – là điều kiện thuận lợi để những nhà máy thông minh được ứng dụng và phát huy hết những đặc tính ưu việt của nó.

Phó giáo sư Tiến sĩ  Lê Hoài Quốc, Trưởng ban Ban quản lý khu Công nghệ cao đánh giá trên bình diện thế giới, Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang tạo ra những thách thức liên quan đến những chi phí điều chỉnh trong ngắn đến trung hạn do tác động không đồng đều đến các ngành khác nhau, nên có những ngành sẽ tăng trưởng mạnh mẽ, có những ngành sẽ phải thu hẹp đáng kể. Trong từng ngành, cũng có sự khác biệt: tăng trưởng nhanh của doanh nghiệp tạo ra những công nghệ mới; sự thu hẹp, kể cả đào thải của các doanh nghiệp lạc nhịp về công nghệ.

Cho đến nay Việt Nam nhờ lợi thế về địa kinh tế (điểm kết nối của Đông Bắc Á với Đông Nam Á) và nguồn lực lao động tương đối trẻ và dồi dào nên hưởng lợi nhiều từ sự dịch chuyển trung tâm trọng lực kinh tế toàn cầu từ Tây sang Đông, từ Bắc xuống Nam; và chiến lược Trung Quốc + 1 của các tập đoàn đa quốc gia. Tuy nhiên, tác động của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư có thể sẽ làm thay đổi những điều trên, do suy giảm lợi thế lao động giá rẻ, cũng như lợi thế địa kinh tế do Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đưa ngành công nghiệp chế tạo quay trở lại các nước phát triển để gần với thị trường tiêu thụ và các trung tâm nghiên cứu và triển khai. 

Trong tương tác với quá trình toàn cầu hóa, Cách mạng công nghiệp lần thứ tư sẽ có tác động đáng kể đến Việt Nam. Những ngành được hưởng lợi là du lịch, thương mại nội địa, công nghệ thông tin, giáo dục, y tế, xây dựng. Một số ngành có thể bị tác động tiêu cực, cần có kế hoạch tái cơ cấu phù hợp, đặc biệt tại một số nhóm ngành như: năng lượng, điện, điện tử, công nghiệp chế tạo, dệt may.

Trong phạm vi quốc gia, theo Phó giáo sư Tiến sĩ  Lê Hoài Quốc, Việt Nam cần tiếp tục giải quyết những vấn đề liên quan đến kinh tế, xã hội và môi trường còn tồn đọng từ giai đoạn tăng trưởng nóng trước đây; nhanh chóng tận dụng những cơ hội và vượt lên những thách thức mới xuất hiện, chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu, hỗ trợ doanh nghiệp giảm thâm dụng lao động phổ thông.

Đối với thành phố Hồ Chí Minh, ông cho rằng cần chuyển đổi cơ cấu lao động trong các khu công nghiệp, khu chế xuất theo hướng giảm thâm dụng lao động phổ thông, tăng thâm dụng công nghệ và thâm dụng lao động có kỹ năng chuyên môn cao bằng chính sách, cơ chế ưu đãi áp dụng cho các doanh nghiệp và cho các công ty phát triển hạ tầng khu công nghiệp; có cơ chế ràng buộc các doanh nghiệp FDI tham gia phát triển chuỗi cung ứng nội địa (nội địa hóa), có cơ chế đặc biệt để khuyến khích doanh nghiệp trong nước đầu tư tham gia chuỗi cung ứng nội địa. Thành phố Hồ Chí Minh cũng cần hỗ trợ các hoạt động nâng cao năng lực hấp thụ công nghệ, khuyến khích đổi mới sáng tạo, thúc đẩy thiết lập các cụm liên kết ngành, đào tạo liên ngành; dành ưu tiên đầu tư công cho phát triển kết cấu hạ tầng gắn với việc cải thiện tính kết nối (mở rộng độ bao phủ, tăng tốc độ truy cập và hạ giá sử dụng Internet); phát triển thị trường vốn dài hạn, và thúc đẩy sự phát triển của các quỹ đầu tư mạo hiểm gắn với phát triển công nghệ và sáng tạo.

Tin khác
 
Đăng ký nhận bản tin
 
 
    Sự kiện mới
 
[ xem tiếp ]