Chiều ngày 2 tháng 7 năm 2026, tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC) Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) đã phối hợp cùng Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Thành phố Hồ Chí Minh (HASI) tổ chức Diễn đàn "Công nghiệp hỗ trợ trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu: Định vị chiến lược và giải pháp phát triển cho doanh nghiệp” thu hút hơn 250 doanh nghiệp tham dự.

Diễn đàn tập trung làm rõ vai trò của công nghiệp hỗ trợ trong giai đoạn mới, khi các yếu tố như biến động địa chính trị, cạnh tranh chiến lược giữa các nền kinh tế lớn, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và sự dịch chuyển của dòng vốn đầu tư công nghệ cao đang tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, thương mại và đầu tư quốc tế.

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, bà Cao Thị Phi Vân, Phó Giám đốc ITPC, cho rằng công nghiệp hỗ trợ đang ngày càng khẳng định vai trò nền tảng trong việc nâng cao năng lực sản xuất, tỷ lệ nội địa hóa và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Theo bà, để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu, doanh nghiệp Việt Nam cần từng bước làm chủ công nghệ, chuẩn hóa quy trình và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường.

Bức tranh kinh tế Việt Nam những tháng đầu năm 2026 cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. Trong 5 tháng đầu năm, tổng vốn FDI đăng ký đạt 24,81 tỷ USD, tăng 34,9% so với cùng kỳ; vốn thực hiện đạt 9,75 tỷ USD, tăng 9,6%. Riêng công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục dẫn đầu với 8,06 tỷ USD vốn thực hiện. Cùng với đó, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tính đến ngày 15/6 đạt gần 496,7 tỷ USD. Tuy nhiên, nhu cầu nhập khẩu lớn đối với linh kiện, bán thành phẩm, máy móc và thiết bị cho thấy doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong nước vẫn còn nhiều dư địa để nâng cao năng lực cung ứng và gia tăng tỷ lệ nội địa hóa.

Mở đầu phiên tham luận, bà Nguyễn Minh Tâm, Trưởng phòng Quản lý công nghiệp, Sở Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, công nghiệp hỗ trợ là một trong những ngành trọng yếu của Thành phố. Dù chỉ số sản xuất của bốn ngành công nghiệp trọng điểm trong 5 tháng đầu năm 2026 tăng 13,4% và Khu Công nghệ cao đã thu hút 26 dự án công nghiệp hỗ trợ với tổng vốn 512,72 triệu USD, song trình độ công nghệ của nhiều doanh nghiệp vẫn còn hạn chế, sản phẩm chủ yếu là các chi tiết đơn giản, giá trị gia tăng chưa cao.

Về hạ tầng cho sản xuất, ông Đặng Tấn Đức, Viện trưởng Viện R&D, Tập đoàn Becamex, nhận định hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ hiện vẫn thiếu các lớp hạ tầng quan trọng, đặc biệt là nhà xưởng tiêu chuẩn quy mô nhỏ, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số và các dịch vụ dùng chung như thí nghiệm, kiểm định, chứng nhận. Ông đề xuất thí điểm mô hình “Cluster công nghiệp hỗ trợ” nhằm hình thành các trung tâm R&D, kiểm định và chứng nhận dùng chung, qua đó giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa giảm chi phí đầu tư ban đầu và rút ngắn thời gian nâng cấp năng lực.

Từ góc độ chính sách, bà Lê Nguyễn Thiên Nga, Viện trưởng Viện Quản trị Chính sách và Chiến lược phát triển, cho rằng việc hoàn thiện các chính sách về thuế, hải quan, đầu tư và thương mại là yêu cầu cần thiết nhằm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Đồng thời, các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, UKVFTA và RCEP cần được khai thác hiệu quả hơn để mở rộng cơ hội xuất khẩu cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Ngọc Đăng Khoa, Phó Giám đốc Phát triển kinh doanh Công ty TNHH SMC Cơ khí chính xác Phú Mỹ, nhấn mạnh chuẩn hóa hệ thống sản xuất là điều kiện then chốt để doanh nghiệp Việt Nam trở thành nhà cung ứng của các tập đoàn toàn cầu. Trong đó, các tiêu chuẩn và chứng chỉ quốc tế được xem là “tấm hộ chiếu” giúp doanh nghiệp gia nhập chuỗi cung ứng toàn cầu một cách bền vững. 

Một hướng tiếp cận mới cũng được ông Lê Bang Đức, Chủ tịch OPEX Capital, giới thiệu thông qua mô hình “Ma trận Hữu cơ”. Mô hình này phân chia chuỗi giá trị công nghiệp hỗ trợ thành năm nhóm chính, đồng thời đề xuất phương thức vận hành theo các “biệt đội” chuyên trách từng ngành nhằm tăng tốc kết nối cung - cầu, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao hiệu quả tham gia hệ sinh thái.

Trong khuôn khổ sự kiện, HASI đã ký kết 05 biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược với các đối tác nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp ngành công nghiệp hỗ trợ Thành phố nâng cao năng lực cạnh tranh, tiếp cận giải pháp số, mở rộng thị trường và tối ưu hóa năng lực quản trị, vận hành và đảm bảo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành công nghiệp hỗ trợ trong giai đoạn tới. 

Tại phiên tọa đàm, đại diện các cơ quan, hiệp hội, tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp đã thảo luận về những rào cản đang đặt ra đối với ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam. Các ý kiến tập trung vào việc phát huy nội lực doanh nghiệp, thúc đẩy liên kết chuỗi giữa các doanh nghiệp nhỏ và vừa, mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn bền vững, đồng thời tăng cường kết nối với các tập đoàn đa quốc gia, các tổ chức tài chính quốc tế và mạng lưới tri thức toàn cầu.

Diễn đàn khép lại với nhận định chung: trong giai đoạn tới, năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp hỗ trợ không thể chỉ dựa vào từng doanh nghiệp đơn lẻ, mà cần được xây dựng trên sức mạnh của cả hệ sinh thái. Khi chính sách, hạ tầng và doanh nghiệp cùng được nâng chuẩn, công nghiệp hỗ trợ Việt Nam sẽ có thêm cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đóng góp tích cực vào quá trình nâng cao vị thế công nghiệp của Thành phố Hồ Chí Minh và Việt Nam

Việc tổ chức thành công Diễn đàn tiếp tục khẳng định vai trò của ITPC là cơ quan xúc tiến chủ động, cầu nối quan trọng giữa doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong nước với các tập đoàn FDI, tổ chức tài chính quốc tế và mạng lưới đối tác chiến lược, góp phần nâng cao năng lực và vị thế của ngành công nghiệp hỗ trợ Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung.