Tiếp tục Kỳ họp thứ hai, sáng 22/10 Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thừa ủy quyền Thủ tướng trình dự án Luật Đất đai (sửa đổi).

Nhà nước quyết định giá đất bảo đảm hài hòa lợi ích

Một trong những nội dung đáng chú ý của lần sửa đổi này là những thay đổi trong quy định về tài chính đất đai, giá đất.

So với quy định của Luật Đất đai năm 2024, dự thảo Luật không còn quy định về giá đất cụ thể và tổ chức tư vấn xác định giá đất; đồng thời, kế thừa và hoàn thiện quy định về nguyên tắc, căn cứ định giá đất của Nhà nước, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất, cách thức định giá đất theo bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất tại Luật Đất đai năm 2024, Nghị quyết số 254/2025/QH15 theo hướng thể chế quan điểm, chỉ đạo về chính sách tài chính đất đai, giá đất tại Nghị quyết số 21-NQ/TW.

Dự thảo bổ sung quy định tỷ lệ thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỷ lệ bồi thường để tính nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất và tính tiền bồi thường cho người có đất bị thu hồi; cách xác định chi phí xây dựng hạ tầng...

Nhà nước quyết định giá đất bảo đảm các nguyên tắc: trung thực, khách quan, công khai, minh bạch, phù hợp mục tiêu phát triển từng thời kỳ; tuân thủ đúng trình tự, thủ tục định giá đất; dựa trên dữ liệu đất đai và dữ liệu chuyên ngành có liên quan;  hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.

Về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, lần sửa đổi này, đối với đất thực hiện dự án đầu tư không được sử dụng hoặc chậm sử dụng, dự thảo quy định thu khoản tiền lũy tiến tăng dần theo thời gian vi phạm; quá 60 tháng mà chủ đầu tư vẫn không đưa đất vào sử dụng thì Nhà nước thu hồi đất.

Để bảo đảm quyền, lợi ích của người có đất thu hồi, bảo đảm cải thiện nơi ở, điều kiện sống và sinh kế, dự thảo Luật đã quy định người có đất ở bị thu hồi được bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng với mục đích thu hồi, đất khác hoặc bồi thường bằng tiền. Người có đất bị thu hồi được bố trí tái định cư tại chỗ, được hoán đổi phần đất ở bị thu hồi sang phần diện tích còn lại của thửa đất hoặc sang phần diện tích của thửa đất khác thuộc quyền sử dụng của mình trong địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi. Trường hợp người sử dụng đất có nhu cầu thu hồi phần diện tích còn lại thì cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định. Khu tái định cư được bố trí nhiều cấp nhà, mức diện tích phù hợp với mức bồi thường và khả năng chi trả.

Quy định về việc hoàn trả kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư mà nhà đầu tư đã ứng trước theo hướng ngân sách nhà nước hoàn trả toàn bộ bằng hình thức trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; phần còn lại được tính vào chi phí đầu tư, trường hợp dự án chấm dứt hoạt động thì được hoàn trả.

Bảo đảm khả năng tiếp cận đất đai đối với những người chưa có quyền sử dụng đất

Trình bày tóm tắt nội dung thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban tiếp tục đề nghị Chính phủ chịu trách nhiệm hướng dẫn, chỉ đạo việc xây dựng Bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỷ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỷ lệ bồi thường của mỗi địa phương bảo đảm giá đất trong Bảng giá đất có tăng, có giảm, bảo đảm khả năng tiếp cận đất đai đối với những người chưa có quyền sử dụng đất, vừa thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, vừa tạo sự đồng thuận trong xã hội, bảo đảm môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi của các địa phương, vùng miền.

Liên quan đến thời điểm xác định giá đất đối với quỹ đất thanh toán cho dự án áp dụng hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT), cơ quan thẩm tra lưu ý, cần bảo đảm tính tổng thể, toàn diện của cơ chế triển khai, thực hiện dự án BT tại Luật PPP và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật PPP.

Trong khi chưa sửa đổi, bổ sung Luật PPP, cơ quan của Quốc hội đề nghị Chính phủ nghiên cứu đánh giá kỹ lưỡng, thận trọng, có hướng giải quyết hợp lý để tháo gỡ được kịp thời các vướng mắc, khó khăn đã được nhận diện rõ trong quá trình thực hiện thời gian qua, bảo đảm phát huy hiệu quả cơ chế huy động nguồn lực xã hội và yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các công trình hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội; nếu đã đủ chín, đủ rõ thì nghiên cứu sửa đổi ngay tại dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) hoặc có phương án khác kịp thời tháo gỡ.

Chủ nhiệm Phan Văn Mãi cũng nêu rõ, việc thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng không chỉ căn cứ trên cơ sở thuộc một trong các trường hợp được liệt kê tại Luật mà quan trọng hơn cả phải đáp ứng điều kiện “đủ” là khẳng định được tính chất thật sự cần thiết phải thu hồi, bảo đảm chặt chẽ, tránh lạm dụng, đồng thời không tạo khó khăn cho việc triển khai các dự án.

Ông Mãi đề nghị tiếp tục rà soát, làm rõ cơ sở luật hóa quy định tại Nghị quyết số 254/2025/QH15. Cân nhắc trường hợp thu hồi đất (nhất là đất ở) để thực hiện thực hiện dự án tái định cư khi tách dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành dự án độc lập để thực hiện trước vì sẽ dẫn đến thực hiện thu hồi đất 2 lần, 2 khu vực mà chỉ để triển khai 1 dự án đầu tư. Đề nghị tiếp tục rà soát các trường hợp thu hồi đất đối với các dự án vì mục đích kinh doanh, tránh mở quá rộng mà không thật sự cần thiết phải thu hồi đất.

Đối với trường hợp thu hồi đất để thực hiện dự án vùng phụ cận công trình kết cấu hạ tầng có tiềm năng phát triển, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu quy định tại Nghị định một số nguyên tắc, tiêu chí mang tính chất “khung” để các HĐND cấp tỉnh có cơ sở xác định phạm vi vùng phụ cận cụ thể.

Ngay sau khi nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật Đất đai (sửa đổi). Sáng 29/10, Quốc hội sẽ dành trọn buổi sáng để thảo luận tại hội trường về dự án Luật này.

Nguon: Báo Đầu tư

https://baodautu.vn/chinh-thuc-trinh-quoc-hoi-de-xuat-moi-ve-gia-dat-d728715.html