Phát biểu tại hội thảo “BIDV Leadership Summit 2026”, ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam đang phải đối mặt với một môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp và khó dự đoán hơn. Theo ông Sơn, thương mại quốc tế hiện không còn vận hành theo logic thị trường thuần túy mà chịu tác động mạnh từ các yếu tố địa chính trị, khiến các cú sốc không còn mang tính cục bộ mà lan rộng trên nhiều thị trường và lĩnh vực.

Những gián đoạn tại các tuyến vận tải chiến lược đã đẩy chi phí logistics tăng cao, kéo dài thời gian giao hàng, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả xuất nhập khẩu. Đồng thời, làn sóng bảo hộ thương mại gia tăng khiến số vụ điều tra phòng vệ thương mại đối với hàng hóa Việt Nam ngày càng nhiều, với phạm vi mặt hàng bị áp dụng ngày càng mở rộng.

Bên cạnh đó, các tiêu chuẩn mới về môi trường, phát thải và truy xuất nguồn gốc đang trở thành yêu cầu bắt buộc, tạo áp lực lớn về chi phí và năng lực quản trị, đặc biệt với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Cùng với việc chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc và cạnh tranh gia tăng trên các thị trường, doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải thích ứng nhanh hơn, nâng cao năng lực để duy trì và mở rộng thị phần.

Trong bối cảnh đó, việc hình thành các nền tảng số tích hợp, cho phép doanh nghiệp thực hiện toàn bộ quy trình từ tài chính, hải quan đến logistics trên một hệ sinh thái thống nhất, được xem là một hướng đi nhằm nâng cao khả năng kết nối, tối ưu vận hành và giảm thiểu rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) trao đổi về những thuận lợi, thách thức của doanh nghiệp trong năm 2026.

Thực tế, một số ngân hàng đã bắt đầu triển khai các mô hình nền tảng theo hướng này. Tại hội thảo, BIDV cũng cho ra mắt hệ sinh thái số dành cho khách hàng doanh nghiệp, với các giải pháp được thiết kế theo hướng tích hợp thay vì cung cấp dịch vụ rời rạc.

Theo giới thiệu, hệ sinh thái này được thiết kế theo hướng tích hợp, bao phủ nhiều khâu trong hoạt động của doanh nghiệp.

Trước hết là các công cụ định danh và khởi tạo dịch vụ, cho phép doanh nghiệp mở tài khoản và đăng ký sử dụng ngân hàng số theo hình thức trực tuyến, thay vì thực hiện các thủ tục trực tiếp như trước.

Ở cấp độ vận hành, một nền tảng quản trị tài chính tập trung cho phép doanh nghiệp thực hiện nhiều nghiệp vụ như thanh toán, tiền gửi, ngoại tệ, giải ngân hay bảo lãnh trên cùng một hệ thống, đồng thời có khả năng kết nối với phần mềm quản trị nội bộ như ERP và các công cụ bán hàng.

"Càng tiến sâu vào thế giới số, rủi ro an ninh mạng càng tinh vi và phức tạp. Việc phát triển các giải pháp như Open API hay TradeFlat phải luôn song hành với các lớp phòng thủ an ninh mạng vững chắc nhất, đảm bảo hệ thống vận hành thông suốt và bảo vệ an toàn tuyệt đối tài sản, thông tin của người dân, doanh nghiệp".

(Ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước).

Trong khi đó, các giải pháp tài chính chuỗi cung ứng và thương mại quốc tế được phát triển theo hướng kết nối nhiều bên tham gia, từ doanh nghiệp, đối tác đến các dịch vụ liên quan như logistics hay bảo hiểm, nhằm hỗ trợ xử lý các khâu trong quy trình xuất nhập khẩu trên một nền tảng thống nhất.

Ngoài ra, mô hình tài chính nhúng thông qua các giao diện lập trình ứng dụng (Open API) cho phép tích hợp trực tiếp dịch vụ ngân hàng vào hệ thống vận hành của doanh nghiệp, thay vì phải thực hiện giao dịch trên các kênh riêng biệt.

Theo Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng, việc phát triển các nền tảng như tài chính chuỗi cung ứng hay các giải pháp hỗ trợ thương mại quốc tế có thể góp phần đơn giản hoá thủ tục, giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận tín dụng.

"Nếu trước đây, chuyển đổi số ngân hàng chủ yếu tập trung vào việc số hóa sản phẩm, xây dựng các ứng dụng ngân hàng điện tử trên app và web, tự động hóa giao dịch trực tuyến, thì hiện nay các ngân hàng đã chuyển sang triển khai các xu hướng mới như Mega Platform – các siêu nền tảng đa tiện ích, hệ sinh thái mở kết nối đối tác và phân tích dữ liệu để cá thể hóa giải pháp, mang đến những dịch vụ phù hợp nhất cho từng doanh nghiệp theo từng thời kỳ".

(Ông Lê Ngọc Lâm, Tổng giám đốc BIDV).

Theo ông Dũng, trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động, các công cụ này được kỳ vọng sẽ hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là khối xuất nhập khẩu và doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), nâng cao khả năng tiếp cận tài chính, qua đó củng cố năng lực hoạt động và mở rộng thị trường.

Ông Phạm Tiến Dũng cũng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống và bảo mật dữ liệu khách hàng trong quá trình phát triển các nền tảng số.

Theo lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước, khi các hoạt động tài chính ngày càng dịch chuyển lên môi trường số, rủi ro an ninh mạng cũng trở nên phức tạp và khó lường hơn. Do đó, việc triển khai các giải pháp như Open API hay các nền tảng hỗ trợ thương mại cần đi kèm với các lớp bảo vệ phù hợp, nhằm đảm bảo hệ thống vận hành ổn định và bảo vệ tài sản, thông tin của người dân và doanh nghiệp.

Nguồn: TBKTVN