Chiều 12/5/2026, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) phối hợp với Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ thông tin Việt Nam (VINASA) tổ chức hội thảo “Chuyển đổi số doanh nghiệp sản xuất: Mô hình nhà máy thông minh”. Sự kiện có sự tham gia của bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc ITPC; ông Lâm Quang Nam, Phó Chủ tịch VINASA; đại diện các hiệp hội ngành nghề cùng cộng đồng doanh nghiệp sản xuất và các chuyên gia công nghệ trong và ngoài nước. Đây là diễn đàn nhằm cung cấp góc nhìn thực tiễn về lộ trình chuyển đổi số trong ngành sản xuất, đặc biệt đối với khối doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Chuyển đổi số không còn là lựa chọn

Phát biểu khai mạc, bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc ITPC, nhấn mạnh: “Chuyển đổi số hiện nay không còn là một lựa chọn mang tính xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để doanh nghiệp tối ưu vận hành và phát triển bền vững.” Theo bà, trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ, doanh nghiệp sản xuất cần sớm tiếp cận các mô hình nhà máy thông minh và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để nâng cao năng suất lao động, quản trị rủi ro và tăng sức cạnh tranh.

Bà Hồ Thị Quyên cũng cho biết TP.HCM đã hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số với gần 30.000 doanh nghiệp công nghệ thông tin và truyền thông, chiếm 40% cả nước. Đây là nền tảng quan trọng để Thành phố thúc đẩy kinh tế số và hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất tiếp cận các giải pháp công nghệ phù hợp. Đồng thời, bà lưu ý các doanh nghiệp cần quan tâm đến bảo mật nhà máy và an toàn dữ liệu công nghiệp trong quá trình số hóa để bảo đảm hoạt động sản xuất an toàn, ổn định.

Bắt đầu từ những bước nhỏ

Ở góc nhìn thực tiễn, ông Lâm Quang Nam, Phó Chủ tịch VINASA, cho rằng mô hình nhà máy thông minh tuy không mới nhưng vẫn mang tính thời sự, bởi tốc độ chuyển dịch công nghệ trên thế giới đang diễn ra rất nhanh. Ông nêu ví dụ từ Trung Quốc, nơi ứng dụng AI đang được đẩy mạnh trong kế hoạch 5 năm 2026-2030, với nhiều mô hình tự động hóa cao đang hình thành trong sản xuất. Theo ông, doanh nghiệp Việt Nam không nên chờ đợi đến khi có đầy đủ thông tin mới bắt đầu, mà cần khởi động từ những dự án cụ thể, quy mô nội bộ và thời gian triển khai ngắn, khoảng 3 đến 6 tháng.

Ông Lâm Quang Nam nhấn mạnh chuyển đổi số là công cụ bình đẳng hóa quan trọng, giúp doanh nghiệp xóa bớt ranh giới về quy mô nếu biết ứng dụng công nghệ đúng vào các “điểm nghẽn” trong vận hành. Ông cho rằng nhiều nhà máy tại Việt Nam vẫn đang vận hành theo phương thức bảo trì thụ động, trong khi hai trọng tâm cần đặc biệt chú ý là bảo trì dự đoán và bảo mật hệ thống OT (Operation Technology). Theo ông, dù thành công hay thất bại, những bước đi thực tế ban đầu sẽ mang lại bài học kinh nghiệm quý báu cho doanh nghiệp trên con đường chuyển đổi số.

Giải pháp công nghệ cụ thể

Hội thảo đi sâu vào các giải pháp có tính ứng dụng cao cho doanh nghiệp sản xuất. Ông Trương Văn Hải, chuyên gia chuyển đổi số tại Luvina Software, cho biết 58% doanh nghiệp hiện nay vẫn đang ở mức bảo trì phản ứng và cần sớm chuyển sang bảo trì dự đoán để tối ưu vòng đời tài sản. Ông nhấn mạnh việc tích hợp dữ liệu từ cảm biến OT và hệ thống CNTT là chìa khóa để doanh nghiệp nâng mức trưởng thành trong quản lý sản xuất.

Ở góc độ nhà máy thông minh dựa trên dữ liệu, ông Khương Anh Dũng, Phó Giám đốc Bosch Global Software Technologies, trình bày các kết quả triển khai thực tế cho thấy số hóa có thể giúp doanh nghiệp giảm 25% chi phí bảo trì, tăng 5% đến 10% năng suất và nâng cao 15% khả năng sẵn sàng của máy móc. Trong quản lý kho vận, các giải pháp ứng dụng dữ liệu giúp tăng 25% khả năng hiển thị tồn kho theo thời gian thực và cắt giảm 5% chi phí lưu kho.

Ông Nguyễn Vũ Linh, CEO ORIS Solutions, giới thiệu giải pháp quản trị tổng thể ORIS Business Suite nhằm xóa bỏ tình trạng dữ liệu phân tán trong doanh nghiệp. Theo ông, việc thay thế quy trình thủ công tiêu tốn 30% thời gian bằng hệ thống liên thông này đã giúp doanh nghiệp giảm 67% thời gian đóng sổ tài chính và tăng 50% vòng quay hàng tồn kho.

Về tự động hóa và robot, ông Phùng Tú Minh, Chuyên gia kỹ thuật cấp cao của ABB Robotics Việt Nam, chia sẻ những bước tiến của robot gắn với thị giác máy tính AI. Theo ông, phần mềm hỗ trợ AI giúp robot gắp vật thể đạt độ tin cậy trên 99,5%, robot tháo dỡ pallet đạt trên 99%, còn công nghệ điều hướng VSLAM cho robot tự hành đạt độ chính xác với sai số chỉ khoảng ±5 mm ngay cả trong điều kiện nhà xưởng thiếu sáng hoặc trơn trượt.

Đóng góp thêm một góc nhìn về kiến trúc dữ liệu, ông Nguyễn Thành Luân, Giám đốc Trung tâm tư vấn chuyển đổi số ITG DX, phân tích mô hình chuyển đổi số theo 5 cấp độ trưởng thành và nhấn mạnh vai trò của chuẩn kiến trúc ISA-95 trong việc liên thông dữ liệu từ thiết bị đầu cuối đến cấp quản lý chiến lược. Theo ông, AI và bản sao số (Digital Twin) có thể hỗ trợ bảo trì tiên đoán bằng cách giám sát các chỉ số như dòng điện, độ rung và nhiệt độ của động cơ để phát hiện sớm rủi ro.

Đồng hành cùng doanh nghiệp

Thông qua sự kiện này, ITPC và VINASA một lần nữa khẳng định cam kết sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp sản xuất tại TP.HCM nói riêng và Việt Nam nói chung trong việc tiếp cận các nguồn lực công nghệ, tư vấn chuyên sâu và tháo gỡ các vướng mắc về chính sách, nhằm xây dựng một nền sản xuất hiện đại, thông minh và có sức cạnh tranh mạnh mẽ trên trường quốc tế.