UBND TP.HCM đã ban hành Quyết định số 2685/QĐ-UBND ngày 11/5/2026 phê duyệt “Chương trình Khoa học và công nghệ và nâng cao tiềm lực khoa học và công nghệ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2026 - 2030”. Theo quyết định, chương trình được ban hành kèm theo để tổ chức triển khai các nhiệm vụ khoa học và công nghệ trên địa bàn thành phố trong giai đoạn 2026 - 2030.

Điểm đáng chú ý của chương trình là TP.HCM xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững, nâng cao năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng của nền kinh tế thành phố. Đây không chỉ là định hướng phát triển các lĩnh vực ưu đãi tiên của Thành phố, mà còn là thông điệp chính sách trực tiếp với doanh nghiệp và nhà đầu tư khi Thành phố đặt trọng tâm vào ứng dụng thực tiễn, giá trị gia tăng và khả năng thương mại hóa công nghệ.

Mục tiêu đến năm 2030

Mục tiêu tổng quát của chương trình là phát triển TP.HCM trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu Đông Nam Á, có năng lực nghiên cứu - làm chủ - thương mại hóa công nghệ, đóng góp quan trọng cho tăng trưởng kinh tế, phát triển bền vững và nâng cao chất lượng sống.

Đến năm 2030, thành phố đặt chỉ tiêu tổng chi xã hội cho nghiên cứu phát triển đạt 2 - 3% GRDP, trong đó chi ngoài ngân sách trên 60%. Tỷ lệ kết quả nhiệm vụ khoa học và công nghệ được ứng dụng thực tiễn sau 12 tháng nghiệm thu phải đạt từ 60% trở lên; phấn đấu có tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng kết quả nghiên cứu từ viện, trường trong sản xuất, kinh doanh đạt từ 25% trở lên.

Chương trình cũng đặt mục tiêu hình thành ít nhất 5 trung tâm nghiên cứu tiệm cận trình độ quốc tế, đạt từ 500 đơn đăng ký sở hữu trí tuệ, trong đó có từ 300 đơn đăng ký sáng chế, giải pháp hữu ích, và hình thành ít nhất 5.000 nhân lực khoa học, công nghệ trẻ. Các chỉ tiêu này cho thấy trọng tâm của thành phố không chỉ là nghiên cứu, mà còn là năng lực làm chủ công nghệ, sở hữu trí tuệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Các lĩnh vực trọng điểm

TP.HCM sẽ triển khai các chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm theo hướng ưu tiên nghiên cứu, ứng dụng, làm chủ và thương mại hóa các công nghệ chiến lược, công nghệ số, công nghệ xanh, công nghệ sinh học, vật liệu mới, tự động hóa, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng công nghệ lõi. Mục tiêu là hình thành các sản phẩm, dịch vụ công nghệ mũi nhọn có năng lực cạnh tranh cao, tạo giá trị gia tăng lớn và lan tỏa sang nhiều ngành, lĩnh vực.

Các chương trình khoa học và công nghệ cụ thể nằm trong chương trình lớn của TP.HCM giai đoạn 2026 - 2030 bao gồm chuyển đổi số và đô thị thông minh; công nghệ công nghiệp và sản xuất thông minh; y tế và chăm sóc sức khỏe; nông nghiệp đô thị, nông nghiệp công nghệ cao; công nghệ phục vụ vận hành hệ thống đô thị hiện đại và thích ứng biến đổi khí hậu; nghiên cứu lý luận chính trị, khoa học xã hội và nhân văn phục vụ phát triển bền vững và quản trị siêu đô thị; cùng chương trình “Vườn ươm khoa học và công nghệ trẻ”.

Doanh nghiệp và nhà đầu tư hưởng lợi gì

Với doanh nghiệp, chương trình mở ra không gian để tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của thành phố. Văn bản nêu rõ việc đẩy mạnh cơ chế nghiên cứu và phát triển theo đơn đặt hàng của Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội; đồng thời thúc đẩy hình thành và phát triển mạnh mẽ doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp được thành lập để khai thác kết quả nghiên cứu (spin-off), doanh nghiệp nhỏ và vừa đổi mới sáng tạo.

Ở các lĩnh vực ưu tiên, TP.HCM tập trung vào những mảng gắn trực tiếp với nhu cầu thị trường và tiềm năng thương mại hóa như AI, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo tại biên (Edge AI), Internet vạn vật, công nghệ chuỗi khối, an toàn an ninh mạng, chip bán dẫn, robot, thiết bị không người lái, vật liệu tiên tiến, logistics thông minh và mô hình bản sao số (digital twin). Đây là những nhóm công nghệ vừa là nền tảng cho chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, vừa có khả năng hình thành sản phẩm chủ lực và tham gia chuỗi giá trị trong nước, toàn cầu.

Với nhà đầu tư, điểm đáng chú ý là chương trình dành một nhóm giải pháp riêng cho hỗ trợ nghiên cứu, phát triển công nghệ, thương mại hóa và hình thành năng lực đổi mới sáng tạo. Thành phố sẽ hỗ trợ kinh phí cho các nhiệm vụ công nghệ trọng điểm, hỗ trợ hoạt động chuyển giao công nghệ, khai thác kết quả nghiên cứu theo cơ chế thị trường, phát triển tài sản trí tuệ, định giá, bảo hộ và thương mại hóa kết quả khoa học và công nghệ.

Bên cạnh đó là hỗ trợ các dự án sản xuất thử nghiệm, mô hình thí điểm ứng dụng công nghệ mới, công nghệ cao; hỗ trợ các chương trình tăng tốc cho doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp startup tập trung vào AI, chip bán dẫn, UAV, robots, công nghệ sinh học. Thành phố cũng khuyến khích và thu hút doanh nghiệp công nghệ lớn, tập đoàn kinh tế trong và ngoài nước tham gia sâu vào các chương trình khoa học và công nghệ, đóng vai trò chủ thể trong hoạt động nghiên cứu - phát triển, đặt hàng nhiệm vụ, đồng đầu tư và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Cơ chế và nguồn lực

Để triển khai chương trình, Thành phố định hướng rút ngắn thời gian đặt hàng, tuyển chọn, giao trực tiếp nhiệm vụ khoa học và công nghệ theo hướng lấy kết quả đầu ra, hiệu quả ứng dụng và tác động kinh tế - xã hội làm tiêu chí đánh giá chủ đạo. Về nguồn lực, kinh phí thực hiện chương trình được cân đối, bố trí hằng năm từ nguồn sự nghiệp khoa học và công nghệ của thành phố và các nguồn hợp pháp khác, đồng thời tăng tỷ trọng huy động xã hội hóa, đồng tài trợ công - tư theo từng chương trình thành phần. Đây là nền tảng để chương trình không chỉ dừng ở định hướng, mà hướng tới khả năng triển khai trong thực tế.