Hội thảo “Nông nghiệp đô thị - Tương lai nông nghiệp trong lòng Thành phố” diễn ra trong khuôn khổ HCMC FOODEX 2026, được tổ chức nhằm cập nhật xu hướng phát triển nông nghiệp đô thị trên thế giới và trong khu vực, đặc biệt là các mô hình nông nghiệp công nghệ cao thích ứng với biến đổi khí hậu. Đồng thời, đây cũng là diễn đàn kết nối cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và hợp tác xã để thúc đẩy chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, tăng cường ứng dụng AI, IoT, tự động hóa và kinh tế tuần hoàn trong sản xuất nông nghiệp đô thị.

Phát biểu tại hội thảo, bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc ITPC, nhấn mạnh rằng “nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao đã được triển khai hiệu quả tại Việt Nam, đặc biệt tại các đô thị lớn, trong đó có Thành phố Hồ Chí Minh”. Bà cho rằng với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động cùng sự hiện diện của Khu Nông nghiệp Công nghệ cao, TP.HCM “hội tụ đủ điều kiện để phát triển các mô hình nông nghiệp đô thị tiên tiến”. Tuy vậy, theo bà, việc nhân rộng những mô hình này “vẫn còn những hạn chế nhất định, đặc biệt trong khâu kết nối giữa nghiên cứu - doanh nghiệp - thị trường cũng như việc chuyển giao công nghệ vào thực tiễn sản xuất”. Nhận định đó cho thấy điểm nghẽn của nông nghiệp đô thị hiện nay không chỉ nằm ở kỹ thuật, mà còn ở khả năng biến tri thức và mô hình mẫu thành sản xuất hiệu quả trên diện rộng.

Từ góc nhìn thực tiễn, ông Phạm Cao Khải, Trưởng phòng Khoa học và Đào tạo của Ban Quản lý Khu Nông nghiệp Công nghệ cao TP.HCM (AHTP), cho biết thành phố đã có một nền tảng công nghệ khá rõ cho phát triển nông nghiệp đô thị. Theo ông, AHTP đã triển khai hơn 550 đề tài nghiên cứu, trong đó khoảng 70% được ứng dụng vào thực tế; đồng thời hoàn thiện hơn 160 quy trình kỹ thuật, trình diễn và ứng dụng hơn 580 mô hình công nghệ cao, cũng như chuyển giao 66 quy trình cốt lõi cho các địa phương trên cả nước. Những con số này cho thấy TP.HCM không thiếu cơ sở để phát triển nông nghiệp đô thị, nhưng thách thức vẫn nằm ở việc kết nối tốt hơn giữa nghiên cứu, doanh nghiệp, hợp tác xã và thị trường.

Hội thảo cũng đặt TP.HCM trong tương quan với các mô hình khu vực. TS. Võ Đình Long, giảng viên Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM, dẫn chứng rằng Singapore dù chỉ còn khoảng 1% diện tích đất dành cho nông nghiệp nhưng vẫn có thể tự đáp ứng 14% nhu cầu rau ăn lá và 26% nhu cầu trứng nhờ các trang trại đô thị công nghệ cao. Tại Malaysia, số cộng đồng tham gia nông nghiệp đô thị được dự báo tăng từ 11.000 năm 2021 lên 20.000 vào năm 2030. Những ví dụ này cho thấy quỹ đất hạn hẹp không phải rào cản tuyệt đối nếu có công nghệ và tổ chức phù hợp.

Ở cấp độ gần gũi hơn, bà Nguyễn Thị Vân Anh, Giám đốc Hợp tác xã Tam Nông Việt Nam, giới thiệu các mô hình thủy canh nằm ngang, thủy canh trụ đứng và địa canh, phù hợp với không gian hẹp như ban công, sân thượng. Các mô hình này vừa tối ưu diện tích vừa tạo hệ sinh thái sản xuất khép kín, an toàn, cho thấy nông nghiệp đô thị hoàn toàn có thể hiện diện ngay trong đời sống hàng ngày của cư dân thành phố.

Thông điệp xuyên suốt của hội thảo là TP.HCM đang hướng tới các mô hình nông nghiệp công nghệ cao, thích ứng biến đổi khí hậu và phù hợp với định hướng phát triển đô thị xanh. Với vai trò là cơ quan xúc tiến thương mại và đầu tư của thành phố, ITPC cũng cam kết tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp trong kết nối công nghệ, thị trường và nguồn lực để thúc đẩy nông nghiệp đô thị theo hướng hiện đại, bền vững.