Từ định hướng chính sách đến yêu cầu thực tiễn

Trong những năm gần đây, tăng trưởng xanh không còn là một định hướng mang tính dài hạn, mà đã trở thành yêu cầu thực tiễn trong phát triển kinh tế của TP.HCM cũng như trong quá trình hội nhập của doanh nghiệp Việt Nam. Ngày 13/9/2024, UBND TP.HCM ban hành Quyết định số 3797/QĐ-UBND về Kế hoạch hành động tăng trưởng xanh giai đoạn 2024 - 2030, xác định mục tiêu thúc đẩy phát triển bền vững, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải khí nhà kính và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Ở tầm quốc gia, Quyết định số 232/QĐ-TTg ngày 24/01/2025 của Thủ tướng Chính phủ cùng các văn bản tiếp theo về thị trường carbon như Nghị định số 119/2025/NĐ-CP và Nghị định số 29/2026/NĐ-CP đã đặt nền móng cho việc hình thành thị trường carbon trong nước, tạo thêm động lực để doanh nghiệp đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh. Trong bối cảnh đó, hoạt động xúc tiến thương mại và đầu tư cũng không còn chỉ hướng đến mở rộng thị trường hay thu hút vốn, mà ngày càng gắn với năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn xanh, quản trị phát thải và phát triển bền vững.

Từ kêu gọi đầu tư xanh đến hợp tác phát triển bền vững

Từ năm 2024, định hướng đưa tăng trưởng xanh vào các chương trình xúc tiến đã được nhấn mạnh rõ trong hoạt động của ITPC. Nhóm hoạt động đầu tiên thể hiện rõ định hướng dài hạn của ITPC là xúc tiến đầu tư gắn với tăng trưởng xanh. Ngay từ tháng 1/2024, TP.HCM đã tổ chức Hội nghị kêu gọi đầu tư vì phát triển tăng trưởng xanh với sự phối hợp của Ngân hàng Thế giới. Sự kiện này không chỉ phát đi thông điệp về nhu cầu huy động nguồn lực cho các dự án xanh, mà còn cho thấy Thành phố đang ưu tiên hơn cho các dòng vốn có khả năng tạo giá trị bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường.

Bước sang năm 2025, định hướng ấy tiếp tục được mở rộng qua các diễn đàn và hoạt động hợp tác quốc tế. Tháng 8/2025, Diễn đàn Kinh tế TP.HCM và tỉnh Hyogo lần thứ 7 với chủ đề chuyển đổi xanh và số vì mục tiêu phát triển bền vững đã tạo thêm không gian trao đổi về kinh tế xanh, logistics, năng lượng tái tạo, công nghệ cao, tài chính quốc tế và đô thị thông minh. Trước đó, trong tháng 3/2025, các cuộc kết nối với doanh nghiệp Đức trong sự kiện Bàn tròn Doanh nghiệp Đức - Việt Nam với chủ đề Hợp tác vì tăng trưởng xanh Thành phố Hồ Chí Minh cũng phản ánh sự chủ động của ITPC trong việc đưa nội dung xanh trở thành một phần của đối thoại đầu tư quốc tế.

Song song với đó, các hoạt động liên quan đến năng lượng tái tạo, pháp lý đầu tư và cơ chế phát triển xanh trong chuỗi sự kiện Diễn đàn hỗ trợ pháp lý Đầu tư tiếp tục được duy trì trong năm 2024 và 2025. Điều này cho thấy xúc tiến đầu tư xanh không chỉ nhắm đến việc quảng bá cơ hội, mà còn từng bước mở rộng sang hỗ trợ thông tin chính sách, tháo gỡ vướng mắc và định hình hệ sinh thái hợp tác cho các dự án phát triển bền vững.

Hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với “luật chơi xanh”

Nếu đầu tư xanh là một trục quan trọng, thì trục thứ hai mà ITPC theo đuổi khá nhất quán là hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với các yêu cầu mới của thị trường. Từ năm 2024 đến nay, một chuỗi sự kiện về ESG, CBAM, kiểm kê khí nhà kính và tiếp cận nguồn vốn xanh đã được tổ chức liên tục, cho thấy ITPC không chỉ đóng vai trò cung cấp thông tin mà còn đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi.

Trong tháng 9/2024, chương trình tập huấn “Lộ trình chuyển đổi phát triển bền vững ESG để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế xanh Vùng Tây nguyên” đã mở rộng phạm vi hỗ trợ ra ngoài địa bàn Thành phố, tập trung vào các nội dung như tiêu chuẩn ESG, thị trường carbon, đổi mới công nghệ và mô hình kinh doanh bền vững. Tiếp đó, đến tháng 5/2025, ITPC tổ chức tập huấn “Hiểu và thực hành tiêu chuẩn đánh giá ESG - Cơ hội tiếp cận nguồn vốn xanh cho doanh nghiệp”, giúp doanh nghiệp tiếp cận lộ trình thực hành ESG từ kiểm kê khí nhà kính đến xây dựng báo cáo phát triển bền vững theo chuẩn quốc tế.

Cũng trong tháng 5/2025, hội nghị “Tuân thủ CBAM: Con đường hướng tới xuất khẩu xanh vào thị trường EU” tiếp tục đưa ra cảnh báo sớm đối với những ngành hàng xuất khẩu chịu tác động trực tiếp từ cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của Liên minh châu Âu. Thay vì chỉ dừng ở việc giới thiệu quy định, các chương trình này đều hướng doanh nghiệp tới yêu cầu cốt lõi: phải quản lý tốt hơn dữ liệu phát thải, quy trình sản xuất và tính minh bạch trong chuỗi cung ứng nếu muốn giữ đơn hàng và thị phần trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng siết chuẩn.

Mở đường cho thương mại xanh và xuất khẩu bền vững

Một trục hoạt động khác cũng được ITPC triển khai liên tục là hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các thị trường có xu hướng tiêu dùng xanh và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng cao. Từ lĩnh vực thực phẩm, nông sản đến tiêu dùng và logistics, các chương trình được tổ chức theo hướng vừa cập nhật thông tin thị trường, vừa gợi mở cách thức chuyển đổi trong sản xuất và kinh doanh.

Trong năm 2024, Hội thảo Xu hướng Tiêu dùng xanh và thông tin xuất khẩu vào thị trường Thái Lan đã cho thấy những thay đổi đáng kể trong hành vi mua sắm, tiêu chuẩn hàng hóa và cách các hệ thống phân phối lớn lựa chọn sản phẩm. Sang năm 2025, chuỗi hoạt động tiếp tục mở rộng với các hội thảo như “Thực hành xanh hóa trong sản xuất và tiêu dùng”, “ESG - Tiêu chuẩn xanh cho ngành lương thực, thực phẩm” và các chương trình đổi mới sáng tạo xanh cho nhà máy, khu công nghiệp. Những hoạt động này cho thấy xanh hóa không còn là yêu cầu của riêng thị trường xuất khẩu, mà đang quay trở lại tác động trực tiếp lên chiến lược sản xuất, bao bì, công nghệ và mô hình quản trị của doanh nghiệp ngay từ trong nước.

Đến tháng 4/2026, hội thảo về “Đẩy mạnh sản xuất xanh và xuất khẩu bền vững cho hàng hóa Việt Nam thâm nhập thị trường Malaysia” tiếp tục mở ra một hướng tiếp cận mới. Tại đây, doanh nghiệp được cập nhật không chỉ về xu hướng tiêu dùng xanh, mà còn về mối liên hệ giữa chứng nhận Halal, tiêu chí ESG và cơ hội đi sâu hơn vào hệ sinh thái thương mại Halal toàn cầu. Điều này cho thấy ITPC đang từng bước chuyển nội dung xúc tiến thương mại từ chỗ giới thiệu thị trường sang hỗ trợ doanh nghiệp hiểu sâu hơn về cấu trúc yêu cầu của thị trường.

Cũng trong mạch đó, tháng 9/2025, hội thảo “Logistics xanh - xu hướng phát triển bền vững cho doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu” trong khuôn khổ Diễn đàn Xuất khẩu 2025 đã nhấn mạnh một vấn đề rất thực tế: logistics đang trở thành một phần của năng lực cạnh tranh xanh. Khi các yêu cầu về phát thải, ESG, CBAM và thẩm định chuỗi cung ứng ngày càng chặt chẽ, logistics không còn chỉ là khâu hậu cần mà đã trở thành điều kiện để hàng hóa có thể đi xa hơn trên thị trường quốc tế.

Tạo không gian kết nối cho hệ sinh thái tăng trưởng xanh

Bên cạnh hội thảo, tập huấn và diễn đàn, ITPC còn tạo ra các không gian kết nối để quảng bá sản phẩm, dịch vụ và giải pháp tăng trưởng xanh. Một ví dụ tiêu biểu là GRECO - Không gian giới thiệu sản phẩm, dịch vụ tăng trưởng xanh TP.HCM. Sau kỳ tổ chức đầu tiên, đến tháng 9/2024 GRECO 2024 tiếp tục được triển khai trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế TP.HCM, kéo dài từ ngày 21 đến 25/9 tại khu vực Nguyễn Huệ - Lê Lợi.

Đến tháng 11/2025, GRECO 2025 tiếp tục được mở rộng với nội dung đổi mới mạnh hơn, gắn với công nghệ 4.0, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và Internet vạn vật. GRECO không đơn thuần là một không gian trưng bày sản phẩm xanh, qua sự kiện ITPC từng bước xây dựng một nền tảng kết nối giữa doanh nghiệp, nhà nghiên cứu, nhà quản lý và người tiêu dùng quanh chủ đề tăng trưởng xanh. Qua đó, xúc tiến thương mại và đầu tư xanh được mở rộng ra ngoài phạm vi một sự kiện đơn lẻ để trở thành một phần của hệ sinh thái phát triển bền vững của Thành phố.

Một hướng đi có tính liên tục

Nhìn lại từ năm 2024 đến giữa năm 2026, có thể thấy ITPC đã theo đuổi khá rõ một hướng đi nhất quán: đưa yếu tố xanh và bền vững vào nội dung xúc tiến thương mại và đầu tư theo cách ngày càng thực chất hơn. Trong bối cảnh thị trường quốc tế đang được định hình lại bởi tiêu chuẩn phát thải, minh bạch chuỗi cung ứng và yêu cầu phát triển bền vững, xúc tiến thương mại và đầu tư xanh vì thế không chỉ là hướng đi phù hợp, mà còn là nhu cầu tất yếu. Với vai trò cầu nối giữa chính sách, doanh nghiệp, thị trường và nhà đầu tư, ITPC đang góp phần giúp cộng đồng doanh nghiệp TP.HCM từng bước đi gần hơn tới những chuẩn mực mới của thương mại và đầu tư toàn cầu.