Ngày 19/8/2026, nằm trong khuôn khổ Chuỗi sự kiện Quản trị Pháp lý Doanh nghiệp TP.HCM 2026 (LMS 2026), Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) phối hợp cùng Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) tổ chức Hội nghị “Chuyển đổi số trong giao dịch mua bán hàng hoá: từ từng phần đến toàn diện”. Sự kiện quy tụ nhiều chuyên gia, luật sư uy tín cùng hơn 200 đại biểu là đại diện doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước.

Phát biểu khai mạc, bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc ITPC, nhận định năm 2026 đánh dấu bước ngoặt của thương mại số khi chuyển từ “số hóa quy trình” sang xây dựng hệ sinh thái thương mại thông minh, kết nối toàn diện. Xu hướng này mở ra cơ hội tối ưu chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường cho doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs). Tuy nhiên, để giao dịch số đạt hiệu quả, doanh nghiệp phải kiểm soát tốt hạ tầng, nhân lực, công nghệ, cùng các rủi ro về an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và gian lận thương mại.

Đồng quan điểm, Luật sư Châu Việt Bắc, Phó Giám đốc VIAC Chi nhánh TP.HCM, cho rằng việc chuyển đổi số trong bối cảnh hạ tầng và chiến lược vận hành giữa các bên chưa đồng bộ dễ làm phát sinh nhiều tranh chấp phức tạp. Từ thực tiễn giải quyết tranh chấp tại VIAC, ông khuyến nghị doanh nghiệp cần cẩn trọng ngay từ khâu đàm phán hợp đồng, đồng thời chủ động kiểm soát và lưu trữ dữ liệu xuyên suốt quá trình thực hiện để không bị động khi phát sinh sự cố.

Tại hội nghị, PGS.TS. Nguyễn Xuân Minh, Phó Giám đốc Thường trực Trường Đại học Ngoại thương - Phân hiệu TP.HCM kiêm Trọng tài viên VIAC, chỉ ra rằng các công nghệ như AI, Hợp đồng thông minh (Smart Contract) và Blockchain đang thúc đẩy tự động hóa, xác thực giao dịch và gia tăng tính minh bạch toàn cầu. Dù vậy, nhiều tranh chấp nảy sinh không do công nghệ mà bắt nguồn từ việc doanh nghiệp thiếu cơ chế quản trị pháp lý phù hợp, dẫn đến khó khăn trong việc xác định thẩm quyền hay bảo đảm tính toàn vẹn của dữ liệu. Chuyên gia nhấn mạnh tự động hóa quy trình không đồng nghĩa với tự động hóa trách nhiệm, do đó doanh nghiệp phải xác định rõ chủ thể đứng sau thông điệp số và phân bổ trách nhiệm cụ thể.

Trong bối cảnh thương mại điện tử B2B toàn cầu đạt khoảng 28 nghìn tỷ USD năm 2024 và Việt Nam hướng tới mục tiêu 100% doanh nghiệp sử dụng hợp đồng điện tử vào năm 2030, các chuyên gia lưu ý hình thức số hóa toàn phần đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về giá trị pháp lý và kiểm soát lưu trữ dữ liệu. Ông Vũ Xuân Hưng, Trưởng phòng Pháp chế VCCI-HCM, khuyến nghị doanh nghiệp thiết lập 4 cột trụ phòng vệ gồm: quy chế, công cụ, lưu trữ và giải pháp tố tụng để ngăn chặn tranh chấp. Bên cạnh đó, Luật sư Nguyễn Công Phú, Trọng tài viên VIAC, lưu ý chứng cứ điện tử không đương nhiên được công nhận mà phải đáp ứng các thuộc tính tạo lập, gửi - nhận theo luật định để làm căn cứ giải quyết tại Tòa án hoặc Trọng tài.

Hội nghị khép lại với phiên thảo luận và tương tác cởi mở, giải đáp trực tiếp các vướng mắc, tình huống thực tế của doanh nghiệp trong quá trình ứng dụng công nghệ vào giao dịch thương mại. Thông qua những phân tích và khuyến nghị chuyên sâu từ các chuyên gia, sự kiện góp phần củng cố niềm tin, giúp cộng đồng doanh nghiệp nhận diện toàn diện rủi ro pháp lý để chủ động thích ứng và tự tin vận hành an toàn trong kỷ nguyên thương mại số.