Hàng Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội mở rộng hiện diện tại thị trường Singapore khi quan hệ thương mại song phương ngày càng được thúc đẩy. Sự phát triển của hợp tác số, kinh tế xanh, cùng xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng đang mở ra dư địa mới cho doanh nghiệp Việt. Bên cạnh đó, nhu cầu đa dạng hóa nguồn hàng của thị trường Singapore cũng tạo điều kiện để hàng Việt nâng cao thị phần. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với không ít thách thức, từ cạnh tranh gay gắt trong khu vực, yêu cầu cao về tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định hải quan đến những biến động kinh tế vĩ mô.

CƠ HỘI MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG SINGAPORE CHO DOANH NGHIỆP VIỆT

Thúc đẩy hợp tác kinh tế số và công nghệ cao

Việc hai nước ký Biên bản ghi nhớ về đối tác kinh tế số - kinh tế xanh tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp. Hiệp định khung Kinh tế số ASEAN (DEFA) là nền tảng quan trọng để mở rộng tiềm năng kinh tế số khu vực, trong đó Việt Nam được đánh giá có khả năng nằm trong nhóm đi đầu về số hóa.

Lợi thế về lực lượng lao động trẻ và kỹ sư AI mở ra cơ hội cung ứng dịch vụ thuê ngoài công nghệ cao cho các tập đoàn Singapore. Lợi thế này còn phù hợp với xu hướng các tập đoàn Singapore tìm kiếm đối tác chuyên môn hóa, có khả năng triển khai nhanh và đáp ứng yêu cầu kỹ thuật cao. Theo Research and Markets, thị trường bán dẫn Việt Nam dự kiến tăng thêm 2,22 tỷ USD trong giai đoạn 2025 - 2030, với CAGR khoảng 7,1%. Dịch vụ thanh toán QR bằng tài khoản ngân hàng Việt Nam tại Singapore đã được triển khai, cho phép giao dịch theo thời gian thực và chuyển đổi trực tiếp SGD - VND. Hai nước cũng kết nối thành công với Cơ chế Một cửa ASEAN, giúp doanh nghiệp nộp thông tin, chứng từ thương mại một lần; dữ liệu được trao đổi và xử lý an toàn với các nước thành viên.

Mở rộng dư địa hợp tác từ kinh tế xanh

Singapore đặt mục tiêu đạt trung hòa carbon vào năm 2050, mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam cung ứng sản phẩm và giải pháp năng lượng xanh.

Khuôn khổ theo Điều 6 Hiệp định Paris tạo điều kiện để doanh nghiệp hai nước hợp tác triển khai các dự án carbon thấp. Hợp tác song phương đang được cụ thể hóa bằng kế hoạch xuất khẩu điện trực tiếp từ Việt Nam sang Singapore, cùng nghiên cứu công nghệ năng lượng hydro và phương thức vận chuyển hydro an toàn xuyên quốc gia. Từ tháng 2/2026, chính sách điều chỉnh khoản hoàn trả phí đăng ký bổ sung ưu đãi (PARF), với mức cắt giảm tới 45% khi chủ xe hủy đăng ký để chuyển sang xe điện, cũng tạo điều kiện cho các nhà sản xuất xe điện, trong đó có doanh nghiệp Việt Nam.

Dịch chuyển chuỗi cung ứng - cơ hội cho doanh nghiệp Việt

Làn sóng dịch chuyển sản xuất sang Đông Nam Á tạo thêm không gian cho Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng. Đây là cơ hội để doanh nghiệp trong nước trở thành nhà cung ứng linh kiện, dịch vụ và sản phẩm trung gian cho các mạng lưới sản xuất đang tái cấu trúc. Việc mở rộng các Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) theo hướng thông minh, tích hợp công nghệ hiện đại giúp doanh nghiệp kết nối với các chuỗi khu vực về linh kiện điện tử, máy móc, ô tô và logistics.

Động lực mới từ các ngành hàng chủ lực

Nền tảng “Chợ đầu mối nông sản trực tuyến Việt Nam” tại Singapore mở kênh kết nối trực tiếp giữa nhà sản xuất Việt Nam với nhà nhập khẩu, nhà phân phối khu vực. Đến hết năm 2025, Việt Nam có lợi thế tại nhiều phân khúc thủy sản. Nhóm phi lê cá và thịt cá ướp lạnh hoặc cấp đông (HS 0304) chiếm 29,7% thị phần, trị giá 63 triệu SGD. Nhóm động vật giáp xác (HS 0306) tăng 25,4%, đạt 28,6 triệu SGD; nhóm động vật thân mềm (HS 0307) tăng 35,8%, đạt 15,8 triệu SGD.

Thị trường Halal tiềm năng hàng tỷ USD mở hướng hợp tác mới cho nông, thủy sản Việt Nam tiếp cận gần 2 tỷ người tiêu dùng Hồi giáo toàn cầu, thông qua kết hợp năng lực chế biến của Việt Nam với hệ thống chứng nhận và tài chính của Singapore.

NHỮNG THÁCH THỨC CỦA DOANH NGHIỆP VIỆT TẠI THỊ TRƯỜNG SINGAPORE

Sức ép cạnh tranh từ các quốc gia trong khu vực

Trong nông, lâm, thủy sản, Việt Nam phải chia sẻ thị trường với Malaysia, đạt 159,5 triệu SGD và 13,1% thị phần, cùng Indonesia, đạt 139,1 triệu SGD và 11,4%. Doanh nghiệp Việt cũng chịu sức ép từ hàng tạm nhập tái xuất qua Singapore của các tập đoàn đa quốc gia. Trong nhóm máy móc điện tử (HS 85), kim ngạch nhập từ Singapore đạt 5,9 tỷ SGD trong 5 tháng đầu năm 2026, nhưng 95,3% thực chất có nguồn gốc từ nước thứ ba.

Chi phí logistics Việt Nam hiện tương đương 16 - 18% GDP, cao hơn mức 8-10% của Singapore.

Sức ép từ yêu cầu tiêu chuẩn kỹ thuật

Doanh nghiệp Việt Nam khi tiếp cận thị trường Singapore phải đáp ứng những yêu cầu chặt chẽ về tiêu chuẩn kỹ thuật và xuất xứ hàng hóa. Các công đoạn gia công đơn giản như sấy khô, làm lạnh, sàng lọc, phân loại, rửa, cắt, thay đổi bao bì, đóng gói, dán nhãn, trộn hoặc lắp ráp cơ học đơn giản không được xem là làm thay đổi bản chất sản phẩm. Bên cạnh đó, việc ứng dụng TMS, WMS, IoT và Blockchain tại Việt Nam còn cục bộ, thiếu đồng bộ, khiến doanh nghiệp gặp khó trong truy xuất nguồn gốc, quản lý chuỗi cung ứng và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Quy định kiểm soát hải quan

Thông qua TradeNet, hải quan Singapore áp dụng kiểm soát kỹ thuật và pháp lý nghiêm ngặt. Hàng hóa chỉ được chế biến tối thiểu hoặc sơ chế thô tại nước trung chuyển sẽ không đủ điều kiện được công nhận xuất xứ từ nước đó.

Doanh nghiệp phải lưu giữ đầy đủ hồ sơ, dữ liệu và chứng từ khai báo hải quan ít nhất 5 năm kể từ ngày đơn xin giấy phép nhập khẩu được phê duyệt. Khai báo không chính xác hoặc thiếu trung thực về quốc gia, khu vực xuất xứ có thể cấu thành vi phạm nghiêm trọng, với các hình thức xử lý gồm tịch thu hàng hóa, phạt tài chính hoặc truy cứu trách nhiệm cá nhân.

Rủi ro từ biến động kinh tế vĩ mô

Khi cầu tại Singapore bước vào giai đoạn điều chỉnh, doanh nghiệp và nhà nhập khẩu có xu hướng giảm tồn kho, đồng thời đàm phán giá theo hướng có lợi hơn cho bên mua đối với các nhóm hàng công nghiệp chủ lực. Nhìn tổng thể, Singapore vẫn là thị trường giàu tiềm năng và là cửa ngõ để hàng Việt Nam tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu. Để tận dụng cơ hội, doanh nghiệp cần nâng chất lượng, đầu tư công nghệ, chuẩn hóa truy xuất nguồn gốc, đáp ứng tiêu chuẩn và tăng năng lực logistics. Phát triển nhân lực số, khai thác hiệu quả các nền tảng thương mại số sẽ giúp hàng Việt nâng sức cạnh tranh, giảm rủi ro và phát triển bền vững tại Singapore.