Sáng ngày 18/8/2026, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) phối hợp cùng Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam tại Pháp (ABVietFrance), Phòng Thương mại và Công nghiệp Pháp tại Việt Nam (CCIFV) và Công ty Luật CEVEN LAW tổ chức Buổi gặp gỡ doanh nghiệp với chủ đề “Tiếp cận thị trường Pháp và EU hiệu quả”. Sự kiện được tổ chức nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp nâng cao khả năng tiếp cận, khai thác thị trường châu Âu, đồng thời kịp thời cập nhật các tiêu chuẩn, quy định pháp lý và kết nối mạng lưới đối tác chiến lược.

Dư địa tăng trưởng lớn đi kèm rào cản kỹ thuật khắt khe

Phát biểu khai mạc tại buổi gặp gỡ, ông Trần Phú Lữ, Phó Giám đốc ITPC, nhấn mạnh thị trường châu Âu luôn giữ vị thế là thị trường xuất khẩu chiến lược đối với hàng hóa Việt Nam. Sau 6 năm thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), kim ngạch thương mại song phương đã ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc từ 49,8 tỷ USD vào năm 2019 lên gần 74 tỷ USD vào cuối năm 2025, đưa thặng dư thương mại xác lập kỷ lục mới với 38,6 tỷ USD. Cùng với đà phát triển chung, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của cả nước đã đạt 50,75 tỷ USD trong năm 2025 và dự kiến sẽ vượt mốc 74 tỷ USD vào cuối năm 2026.

Tại đầu tàu kinh tế TP.HCM, hoạt động xuất khẩu nông sản cũng ghi nhận nhiều tín hiệu rất khả quan khi kim ngạch xuất khẩu rau quả trong 7 tháng đầu năm 2026 tăng 15,84% so với cùng kỳ năm trước. Nhằm tạo bệ phóng vững chắc cho các mặt hàng chủ lực, Thành phố đã ban hành Chương trình nâng cao chất lượng, giá trị nông sản gắn với phát triển thị trường giai đoạn 2026 - 2030, mở ra tiền đề quan trọng để hàng hóa Việt Nam gia tăng thị phần tại EU.

Tuy nhiên, lãnh đạo ITPC cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức lớn mà các đơn vị xuất khẩu đang phải đối mặt khi thị trường EU liên tục gia tăng các rào cản kỹ thuật. Điển hình như tại Pháp, chính quyền sở tại áp dụng chính sách “Zero Tolerance” nghiêm ngặt đối với dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Trên bình diện toàn khối, EU đã ban hành Quy định bao bì và chất thải bao bì (PPWR) với yêu cầu 100% bao bì phải có khả năng tái chế vào năm 2030. Đồng thời, Quy định chống mất rừng (EUDR) chính thức có hiệu lực từ cuối năm 2026 đối với các ngành hàng như cà phê, cao su và gỗ, đòi hỏi các doanh nghiệp phải chứng minh tính minh bạch trên toàn bộ chuỗi cung ứng. Ngoài rào cản kỹ thuật, việc giá cước vận tải biển đi châu Âu liên tục tăng cao thời gian qua cũng tạo áp lực lớn lên năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam.

Trước bối cảnh đó, ông Trần Phú Lữ khuyến nghị các doanh nghiệp cần chủ động chuẩn hóa quy trình sản xuất để đạt các chứng nhận an toàn thực phẩm tiêu chuẩn như HACCP hay ISO 22000, kiểm soát chặt chẽ dư lượng hóa chất ngay từ vùng nguyên liệu, đồng thời đầu tư vào công nghệ chế biến sâu và sử dụng bao bì thân thiện với môi trường. Đối với áp lực chi phí vận tải, doanh nghiệp cần chủ động lên kế hoạch đặt chỗ sớm, ký kết các hợp đồng vận chuyển dài hạn, đa dạng hóa tuyến đường vận chuyển và tăng cường liên kết gom hàng để tối ưu hóa chi phí logistics.

Phòng ngừa rủi ro pháp lý và đổi mới tư duy hợp đồng thương mại

Chia sẻ về góc độ pháp lý, Luật sư Chử Lan Phương, Luật sư điều hành Công ty Luật CEVEN LAW, cho biết mặc dù Hiệp định EVFTA mang lại lợi thế rất lớn khi cắt giảm 99% dòng thuế về 0% trong giai đoạn 1 - 5 năm đầu, các doanh nghiệp xuất khẩu vẫn phải đối mặt với nhiều rủi ro từ các quy định kỹ thuật phức tạp và nguy cơ tranh chấp thương mại nếu thiếu sự chuẩn bị đồng bộ.

Thực tế giao thương ghi nhận không ít doanh nghiệp trong nước đã vội vàng cấp quyền phân phối độc quyền trên toàn bộ lãnh thổ EU cho các đối tác mới mà chưa tiến hành đánh giá đầy đủ năng lực thực tế của họ. Để loại trừ các nguy cơ thiệt hại, bà Phương khuyến nghị doanh nghiệp xuất khẩu nên gắn quyền độc quyền với chỉ tiêu hiệu quả cụ thể (KPI) cùng sản lượng đặt hàng tối thiểu (MOQ). Song song đó, doanh nghiệp cần tuân thủ quy trình quản trị 3 bước chặt chẽ. Bước đầu tiên là tiến hành thẩm định toàn diện pháp nhân, chủ sở hữu, năng lực tài chính, hệ thống mạng lưới, tệp khách hàng và mức độ tuân thủ pháp luật của đối tác. Bước thứ hai là ký kết hợp đồng thương mại với các điều khoản ràng buộc rõ ràng về phạm vi lãnh thổ, thời hạn, MOQ, KPI, hoạt động xúc tiến marketing, bảo mật dữ liệu, cơ chế xử lý khiếu nại và các điều kiện chấm dứt hợp đồng. Bước cuối cùng là duy trì cơ chế kiểm soát định kỳ, giám sát báo cáo tiến độ, đánh giá việc thực hiện KPI và bảo lưu quyền đơn phương chấm dứt hợp tác nếu đối tác không đáp ứng cam kết.

Đặc biệt, Luật sư Chử Lan Phương nhấn mạnh rằng các hợp đồng thương mại trong giai đoạn 2026 - 2027 cần thay đổi về bản chất, chuyển từ văn bản thỏa thuận chia sẻ doanh thu đơn thuần sang công cụ phân bổ trách nhiệm pháp lý toàn diện. Hợp đồng thương mại hiện đại cần tích hợp thêm các điều khoản chặt chẽ về trách nhiệm dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo (AI), quyền kiểm tra tuân thủ thực tế và bảo hiểm bồi thường rủi ro. Bên cạnh đó, để thâm nhập bền vững vào thị trường châu Âu, doanh nghiệp cần bố trí đại diện pháp lý tại EU, chuẩn hóa bao bì theo chuẩn CE ngay từ khâu thiết kế, lựa chọn kênh phân phối phù hợp và chú trọng bảo hộ song song cả nhãn hiệu lẫn kiểu dáng công nghiệp.

Ứng dụng công nghệ chế biến sâu để gia tăng giá trị nông sản

Từ kinh nghiệm thực tiễn của đơn vị sản xuất, ông Lê Hoàng An, Nhà sáng lập Công ty TNHH Anvan Dried Food, cho rằng ngành nông sản Việt Nam cần chuyển đổi mạnh mẽ từ mô hình xuất khẩu nguyên liệu thô sang chế biến sâu nhằm tối ưu hóa giá trị kinh tế. Xuất phát từ nền tảng 30 năm kinh nghiệm kỹ thuật trong các hệ thống công nghiệp quốc tế, ông An đã trực tiếp ứng dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe vào lĩnh vực chế biến thực phẩm.

Chia sẻ về định hướng phát triển, ông Lê Hoàng An nhấn mạnh: “Công nghệ không thay thế giá trị tự nhiên mà đóng vai trò bảo tồn và nâng tầm các giá trị cốt lõi đó. Đây là cơ sở thực tiễn để kết hợp nguồn tài nguyên bản địa với tiêu chuẩn kỹ thuật tiên tiến, từ đó tạo ra những sản phẩm Việt Nam có năng lực cạnh tranh trên thị trường toàn cầu”.

Thông qua sự kiện gặp gỡ doanh nghiệp, ITPC cùng các đơn vị đối tác kỳ vọng mang đến bức tranh toàn cảnh về thị trường EU giàu tiềm năng, kịp thời cung cấp các thông tin thiết thực và kinh nghiệm thực chiến để cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tự tin hoạch định chiến lược tiếp cận thị trường bài bản, hiệu quả và bền vững.