Ngày 30/9/2026, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) phối hợp cùng Tổng Lãnh sự quán Úc tại TP.HCM, Thương vụ Việt Nam tại Úc và Hiệp hội Doanh nghiệp Úc tại Việt Nam (AusCham) tổ chức Hội thảo “Tiềm năng xuất khẩu sang thị trường Úc - Giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận và mở rộng thị trường”. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh hai nước đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào năm 2024. Sự kiện mang đến không gian đối thoại chuyên sâu, giúp cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam cập nhật tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe, xu hướng tiêu dùng và giải pháp logistics, từ đó xây dựng nền tảng vững chắc để mở rộng thị phần tại thị trường châu Đại Dương.

Sức bật thương mại và dư địa thị phần rộng mở

Bức tranh thương mại song phương giữa Việt Nam và Úc đang ghi nhận những bước tiến vượt bậc. Kim ngạch thương mại hai chiều hiện đạt khoảng 30 tỷ đô la Úc, đưa Việt Nam trở thành một trong những đối tác thương mại có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất của quốc gia này. Đáng chú ý, 50% sự tăng trưởng đó (tương đương 15 tỷ đô la Úc) được tạo ra chỉ trong vòng 5 năm gần đây. Duy trì đà bứt phá này, trong 7 tháng đầu năm 2026, thương mại song phương đạt 9,79 tỷ USD, tăng 20% so với cùng kỳ. Đóng góp vào bức tranh chung, hoạt động thương mại của Thành phố Hồ Chí Minh với Úc trong gần 9 tháng đầu năm 2026 cũng ghi nhận kết quả tích cực với kim ngạch xuất khẩu đạt 985 triệu USD, tăng trưởng 16,3%.

Đánh giá về mối quan hệ kinh tế mang tính bổ trợ cao này, bà Kate Wallace, Tổng Lãnh sự Úc tại TP.HCM, chia sẻ góc nhìn sâu sắc: “Câu hỏi mang tính chiến lược đặt ra cho chúng ta là: Làm thế nào để hoạt động thương mại song phương trở nên đa dạng hơn, đổi mới sáng tạo hơn, bền vững hơn và mang lại nhiều giá trị hơn cho cả hai quốc gia?”.

Theo báo cáo từ AusCham, mặc dù xuất khẩu của Việt Nam sang Úc tăng tới 88% trong giai đoạn 2020 - 2025, nhưng thị phần hàng Việt hiện mới chỉ chiếm khoảng 2,7% trong tổng quy mô nhập khẩu hơn 308 tỷ USD của Úc năm 2025. Với GDP bình quân đầu người xấp xỉ 105.000 AUD cùng cơ cấu dân số có 32% cư dân sinh ra tại nước ngoài, đây là thị trường có sức mua rất lớn và đặc biệt cởi mở với sản phẩm mang bản sắc châu Á. Cơ hội đang mở ra ở các mặt hàng đồ chơi, thiết bị thể thao, cà phê, cũng như phân khúc thực phẩm giá trị gia tăng cao, hữu cơ, Halal, vật liệu xây dựng và nội thất thân thiện với môi trường.

Vượt rào cản kỹ thuật và tiêu chuẩn ESG khắt khe

Tuy nhiên, để hiện thực hóa những tiềm năng này, doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần thay đổi hoàn toàn thói quen thương mại cũ. Ông Sam Conroy, Chủ tịch AusCham, đưa ra khuyến nghị thẳng thắn: “Thay vì băn khoăn tìm cách hạ giá thành sản phẩm, doanh nghiệp cần tập trung giải bài toán làm thế nào để mang lại tổ hợp giá trị tối ưu hơn giữa chất lượng, độ tin cậy, tính linh hoạt và năng lực đáp ứng”.

Sự thay đổi này bắt đầu từ việc tận dụng hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do (FTA) như AANZFTA, CPTPP hay RCEP. Tại hội thảo, ông Nguyễn Mạnh Hiệp, Lãnh sự Thương mại Việt Nam tại Úc, nhấn mạnh yêu cầu cốt lõi là doanh nghiệp phải “chuyển biến mạnh mẽ từ tâm thế 'biết có FTA' sang 'vận dụng thành thạo cách dùng FTA'”. Các đơn vị cần nắm vững quy tắc xuất xứ cụ thể cho từng mã hàng, chuẩn bị hồ sơ minh bạch để sẵn sàng vượt qua cơ chế hậu kiểm vô cùng nghiêm ngặt từ Lực lượng Hải quan Úc (ABF).

Bên cạnh yếu tố thuế quan, hàng hóa phải vượt qua bốn cửa ải kiểm soát khắt khe bao gồm: thủ tục phân loại hải quan, kiểm dịch an toàn sinh học, tiêu chuẩn an toàn tiêu dùng và các chuẩn mực trách nhiệm xã hội, môi trường (ESG). Ngay cả doanh nghiệp vừa và nhỏ của Việt Nam cũng phải đối mặt với yêu cầu minh bạch hóa điều kiện lao động, truy xuất chuỗi cung ứng, cung cấp dữ liệu phát thải gián tiếp và cam kết sử dụng bao bì tái chế từ các đối tác thu mua sở tại.

Giải bài toán phân phối và tối ưu hóa về logistics

Song song với rào cản kỹ thuật, chiến lược phân phối và mạng lưới logistics là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh. Thực trạng bán lẻ Úc có mức độ tập trung rất cao, chịu sự chi phối của các tập đoàn khổng lồ như Woolworths hay Coles, khiến việc tiếp cận hợp đồng cung ứng trực tiếp trở thành rào cản lớn đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Để giải quyết bài toán này, các chuyên gia định hướng doanh nghiệp nên liên kết hình thành các mạng lưới cộng đồng ngành hàng đủ mạnh để tạo sức mạnh tổng hợp. Ngoài ra, việc đẩy mạnh kênh thương mại điện tử xuyên biên giới qua Amazon hay eBay được xem là bước đi chiến lược, giúp doanh nghiệp xây dựng nhận diện thương hiệu với chi phí tối ưu.

Về khâu vận hành, logistics hiện chiếm tới 15% đến 30% giá bán lẻ hàng hóa tại thị trường Úc. Đại diện GEODIS Việt Nam tư vấn doanh nghiệp nên chủ động ký kết hợp đồng vận tải biển dài hạn theo năm, tận dụng dịch vụ gom hàng lẻ định kỳ để tiết kiệm từ 20% đến 35% chi phí, đồng thời khai thác mô hình kho ngoại quan nhằm hoãn nộp thuế.

Trợ lực để doanh nghiệp hội nhập sâu rộng

Thành công tại thị trường xuất khẩu Úc không chỉ đo đếm bằng khối lượng hàng hóa được giao dịch, mà cốt lõi nằm ở mức độ đổi mới sáng tạo và sự gắn kết sâu rộng vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Ông Lê Anh Hoàng, Phó Giám đốc ITPC, khẳng định trung tâm sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan đại diện ngoại giao, tổ chức xúc tiến để triển khai thêm nhiều chương trình kết nối thiết thực, góp phần đẩy mạnh xuất nhập khẩu gắn liền với chuyển đổi xanh và số.

Khép lại hội thảo, Tổng Lãnh sự Kate Wallace đã gửi gắm một thông điệp hành động mạnh mẽ đến cộng đồng doanh nghiệp: “Hội thảo hôm nay chính là cơ hội để chúng ta cùng nhau hành động: chuyển dịch từ chính sách sang thực tiễn, từ tiềm năng sang quan hệ đối tác, và từ cơ hội sang hành động cụ thể”. Sự chủ động nâng chuẩn chất lượng và đầu tư bài bản chính là chìa khóa then chốt để hàng Việt củng cố lợi thế cạnh tranh dài hạn trên trường quốc tế.