Ủy ban nhân dân TP.HCM vừa chính thức ban hành Kế hoạch số 502/KH-UBND ngày 16/9/2026 về việc triển khai các nội dung của Hệ sinh thái tận dụng các Hiệp định thương mại tự do (FTA) trên địa bàn Thành phố. Kế hoạch này là bước đi chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy xuất khẩu bền vững và góp phần thực hiện mục tiêu phát triển TP.HCM trở thành trung tâm thương mại, logistics và hội nhập kinh tế quốc tế của khu vực.

Bối cảnh và mục tiêu chiến lược

Kế hoạch số 502/KH-UBND được xây dựng nhằm triển khai kịp thời và hiệu quả các nhiệm vụ được giao tại Quyết định số 1253/QĐ-TTg ngày 10/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Hệ sinh thái tận dụng các Hiệp định thương mại tự do (FTA) giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035. Bản Kế hoạch cũng bám sát các định hướng quan trọng từ Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế và Nghị quyết số 250/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù.

Mục tiêu cốt lõi của Thành phố là xây dựng, phát triển Hệ sinh thái tận dụng FTA đồng bộ, phát huy tối đa vai trò kiến tạo, điều phối của Nhà nước. Hệ sinh thái này hướng tới việc tăng cường sự tham gia của các sở, ban, ngành, chính quyền địa phương, hiệp hội doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng cùng các tổ chức hỗ trợ và các chủ thể trong chuỗi giá trị. Từ đó, tạo ra trợ lực mạnh mẽ giúp doanh nghiệp vươn ra thị trường quốc tế, tham gia sâu vào chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Để thực hiện thành công, Ủy ban nhân dân Thành phố yêu cầu các đơn vị chủ động lồng ghép mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các FTA vào các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, xúc tiến thương mại, phát triển ngành hàng, logistics, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển bền vững và các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp hiện hành.

Các nhóm nhiệm vụ trọng tâm để vận hành Hệ sinh thái

Để thiết lập cơ chế vận hành trơn tru, Kế hoạch đã phân chia chi tiết các nhóm nhiệm vụ và xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan liên quan. Sở Công Thương được giao trọng trách là cơ quan đầu mối, chủ trì tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố triển khai, đồng thời là đầu mối tham gia Tổ công tác Hệ sinh thái tận dụng FTA.

Theo đó, Sở Công Thương sẽ chủ trì việc rà soát, lựa chọn và giới thiệu các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, hiệp hội ngành hàng và tổ chức hỗ trợ có tiềm năng tham gia vào Hệ sinh thái. Cơ quan này cũng chịu trách nhiệm phối hợp thúc đẩy hình thành các mô hình liên kết sản xuất - chế biến - logistics - tiêu thụ theo chuỗi giá trị phù hợp với lợi thế ngành hàng của Thành phố.

Đặc biệt, nhằm đảm bảo hỗ trợ đúng đối tượng, Sở Công Thương sẽ tiến hành tổ chức thẩm định, lựa chọn các thành viên của Hệ sinh thái được hưởng hỗ trợ từ ngân sách nhà nước theo quy định, bảo đảm tính công khai, minh bạch và hiệu quả. Song song đó, việc cập nhật dữ liệu về tình hình sản xuất, xuất khẩu, tổng hợp khó khăn của doanh nghiệp và tổ chức các khóa đào tạo về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh cũng sẽ được tiến hành thường xuyên.

ITPC - Cầu nối đưa chính sách đến doanh nghiệp

Trong bức tranh tổng thể của Hệ sinh thái tận dụng FTA, ITPC được giao phó những nhiệm vụ mang tính thực tế, đóng vai trò là cầu nối trực tiếp đưa chính sách vào thực tiễn kinh doanh của doanh nghiệp. Kế hoạch đã vạch rõ những nhiệm vụ của ITPC trên ba phương diện chính.

Thứ nhất, ITPC là đơn vị chủ trì tổ chức các hội nghị, hội thảo, diễn đàn trong và ngoài nước nhằm cung cấp thông tin thị trường nhanh chóng, chính xác. Kèm theo đó, ITPC chịu trách nhiệm tập huấn kiến thức thực chiến, tư vấn hội nhập và hướng dẫn doanh nghiệp vượt qua các rào cản kỹ thuật của nước sở tại.

Thứ hai, ITPC là đầu tàu trong công tác xúc tiến xuất khẩu và kết nối thị trường. Kế hoạch giao Trung tâm chủ trì tổ chức các đoàn giao thương (B2B), thiết lập các không gian triển lãm chung của Thành phố Hồ Chí Minh tại các hội chợ, triển lãm quốc tế. Hơn thế nữa, đơn vị còn trực tiếp hướng dẫn doanh nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn FTA, tư vấn về thương mại điện tử xuyên biên giới và hỗ trợ chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh, kinh tế tuần hoàn.

Thứ ba, để mở rộng dư địa hỗ trợ, ITPC được giao nhiệm vụ chủ động kết nối với các tổ chức xúc tiến thương mại nước ngoài và các hiệp hội doanh nghiệp quốc tế. Đây là bước đi chiến lược nhằm thiết lập một mạng lưới vững chắc, giúp doanh nghiệp Thành phố tận dụng tối đa các đặc quyền từ các cam kết FTA.

Huy động nguồn lực: Sức mạnh từ sự đồng hành đa bên

Về vấn đề kinh phí thực hiện, Ủy ban nhân dân Thành phố đề nghị các sở, ngành, địa phương chủ động bố trí, lồng ghép nguồn lực từ các chương trình hiện có và huy động các nguồn lực xã hội hóa. Riêng đối với các nhiệm vụ phát sinh trong năm 2026, các cơ quan được yêu cầu chủ động sắp xếp triển khai ngay trong phạm vi dự toán ngân sách đã được giao. Các đơn vị có trách nhiệm quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí đúng mục đích, báo cáo kết quả thực hiện Kế hoạch về Sở Công Thương trước ngày 15 tháng 11 hàng năm.

Việc kiến tạo Hệ sinh thái tận dụng FTA không thể thiếu sự chung tay của các chủ thể khác. Cụ thể, Ban Quản lý các Khu Chế xuất và Khu Công nghiệp, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao sẽ phối hợp tuyên truyền và hỗ trợ doanh nghiệp trực thuộc tham gia. Các hiệp hội doanh nghiệp, hội ngành hàng có trách nhiệm phổ biến thông tin, phản ánh khó khăn, kiến nghị của doanh nghiệp và tham gia các hoạt động tư vấn, kết nối. Trong khi đó, Học viện Cán bộ Thành phố sẽ phối hợp tổ chức nghiên cứu, đào tạo và xây dựng cơ sở dữ liệu đánh giá mức độ tận dụng FTA của doanh nghiệp.

Việc triển khai Kế hoạch Hệ sinh thái tận dụng FTA là một cam kết hành động mạnh mẽ của chính quyền Thành phố nhằm nâng tầm sức cạnh tranh cho hàng hóa nội địa. Bằng sự chuẩn bị bài bản về pháp lý, nguồn lực và sự phân công rõ ràng, kết hợp cùng mũi nhọn xúc tiến thương mại là ITPC, cộng đồng doanh nghiệp TP.HCM hứa hẹn sẽ được tiếp thêm sức mạnh để phá vỡ các rào cản, tự tin chinh phục những thị trường quốc tế khó tính nhất.