Thị trường Bỉ đang mở ra nhiều cơ hội thuận lợi cho hàng hóa Việt Nam nhờ lợi thế từ EVFTA, nhu cầu nhập khẩu đa dạng và vị trí trung chuyển quan trọng vào châu Âu. Cùng với đó, sự bổ trợ giữa hai nền kinh tế, xu hướng tiêu dùng ưu tiên chất lượng, sản phẩm xanh và bền vững, cũng như mạng lưới xúc tiến thương mại ngày càng hoàn thiện đang tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp Việt. Nếu tận dụng tốt ưu đãi thuế quan, nâng cao chất lượng và chủ động kết nối thị trường, hàng Việt có nhiều điều kiện để mở rộng hiện diện tại Bỉ và tiến sâu hơn vào EU.

Lợi thế thuế quan và “cửa sổ cơ hội” từ EVFTA

Bước sang năm thứ bảy thực thi, từ ngày 1/8/2026, EVFTA đánh dấu cột mốc EU hoàn tất lộ trình cắt giảm thuế quan ưu đãi, mở rộng khả năng tiếp cận thị trường châu Âu với thuế suất 0% cho tới 99% dòng hàng xuất khẩu của Việt Nam.

Báo cáo Chỉ số Niềm tin Kinh doanh quý II/2026 của EuroCham cho thấy khoảng một nửa doanh nghiệp hoạt động trong hành lang thương mại Việt Nam - EU đã hưởng lợi từ ưu đãi thuế quan. 66% ghi nhận tiết kiệm từ 5% đến 15%; 11% doanh nghiệp đạt mức tiết kiệm trên 30%. Khoản chi phí tiết giảm giúp doanh nghiệp củng cố biên lợi nhuận, tạo nguồn lực đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường.

EVFTA đồng thời tạo cho Việt Nam vị thế chiến lược khi Việt Nam là một trong ba đối tác châu Á có FTA với EU, tạo “cửa sổ đi trước” khoảng 3-5 năm so với nhiều đối thủ trong khu vực. Tuy nhiên, lợi thế đang thu hẹp khi EU đã ký kết và hoàn tất đàm phán FTA với Indonesia, Ấn Độ và khối Mercosur trong giai đoạn 2025-2026. Vì vậy, doanh nghiệp Việt Nam cần nhanh chóng tối ưu hóa lợi ích thuế quan, xác lập vị trí trong hệ thống phân phối và phủ kệ hàng tại EU để duy trì thị phần dài hạn.

Cơ cấu kinh tế bổ trợ và thị hiếu phù hợp

Quan hệ kinh tế giữa Việt Nam, Bỉ và EU có tính bổ trợ rõ nét. Bỉ và các đối tác châu Âu cung cấp máy móc, thiết bị công nghệ cao, dược phẩm và giải pháp kỹ thuật, giúp Việt Nam nâng cao năng suất, hiệu quả và đổi mới mô hình tăng trưởng. Ở chiều ngược lại, các ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như điện tử, cơ khí, dệt may, da giày, đồ gỗ, nông sản và thủy sản cung cấp nguồn hàng quan trọng cho thị trường Bỉ.

Hàng hóa Việt Nam có độ tương thích cao với nhu cầu tại Bỉ, từ nông sản tươi, trái cây nhiệt đới đến sản phẩm công nghiệp hoàn thiện. Bỉ cũng là một trong những trung tâm trung chuyển và chế biến cà phê hàng đầu châu Âu; cà phê Robusta chất lượng cao của Việt Nam có khả năng đáp ứng tốt nhu cầu công nghiệp và thị hiếu tại đây. Người tiêu dùng Việt Nam cũng ngày càng quan tâm đến các thế mạnh truyền thống của Bỉ như chocolate, thực phẩm chế biến từ khoai tây, cùng các giải pháp nông nghiệp công nghệ cao và công nghệ xanh.

Tuy nhiên, sự phù hợp về sản phẩm không đồng nghĩa lợi thế cạnh tranh tự hình thành. Trước sức ép từ các quốc gia có chi phí lao động thấp, doanh nghiệp Việt Nam khó có thể dựa vào giá rẻ. Hướng đi bền vững, phù hợp và dài hạn là nâng cao chất lượng để tiến vào phân khúc giá trị cao. Nhà mua hàng tại Bỉ và châu Âu ngày càng coi trọng chất lượng ổn định, tính minh bạch, độ tin cậy và tính bền vững của chuỗi cung ứng, thay vì chỉ lựa chọn nhà cung cấp có giá thấp nhất.

Hợp tác năng lượng xanh và chuyển giao công nghệ

Hợp tác Việt Nam - Bỉ trong năng lượng và công nghệ xanh mở ra hướng phát triển chiến lược, gắn thương mại với mục tiêu bền vững. Trên cơ sở các cam kết trong khuôn khổ Đối tác chuyển dịch năng lượng công bằng (JETP) và định hướng của Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, Việt Nam chủ trương chủ động thu hút nguồn lực, tiếp nhận công nghệ từ Bỉ, quốc gia có thế mạnh về năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió.

Tiến trình hợp tác công nghệ cao được cụ thể hóa qua hợp tác giữa Tập đoàn John Cockerill của Bỉ và Công ty The Green Solutions của Việt Nam. Việc lựa chọn John Cockerill làm nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM), đồng thời vận hành và bảo trì hệ thống điện phân kiềm cho các dự án sản xuất hydrogen và amoniac xanh tại Trà Vinh và Bến Tre, là bước khởi đầu quan trọng để tiếp cận và làm chủ công nghệ năng lượng mới. Đây cũng là tiền đề để mở rộng chuỗi giá trị xanh, được đánh dấu bằng việc Việt Nam lần đầu tham dự Tuần lễ Hydrogen châu Âu tại Brussels vào tháng 10/2026.

Tiếp cận máy móc hiện đại, giải pháp nông nghiệp công nghệ cao và công nghệ thân thiện môi trường sẽ giúp doanh nghiệp đẩy mạnh chế biến sâu, nâng cao hàm lượng giá trị và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn của EU.

Hệ thống xúc tiến và hỗ trợ doanh nghiệp

Một lợi thế khác là hệ thống công cụ xúc tiến thương mại ngày càng được hoàn thiện. Thương vụ Việt Nam tại Bỉ và EU đã vận hành cơ sở dữ liệu với hơn 30.000 dòng thông tin về nhà nhập khẩu nông sản, thực phẩm và đồ uống trên 27 quốc gia thành viên EU. Dữ liệu được cấu trúc theo từng quốc gia, bao quát 12-15 ngành hàng mỗi nước. Doanh nghiệp có thể đăng ký tài khoản online miễn phí tại vn-eu-tradehub.com.

Hệ thống Văn phòng trực tuyến của Thương vụ và các kênh chính thức của Bộ Công Thương cũng cập nhật hướng dẫn và cảnh báo sớm về thay đổi chính sách và tiêu chuẩn kỹ thuật.

Năm 2026, năm đầu tiên triển khai khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - EU, hoạt động xúc tiến thương mại được thúc đẩy mạnh qua các chương trình B2B và quảng bá lớn. Doanh nghiệp cần tham gia Vietnam International Sourcing tháng 9/2026; các chương trình làm việc với đoàn doanh nghiệp vùng Flanders và Wallonia trong chuỗi sự kiện kinh tế xanh tháng 10 và 11/2026; Tuần lễ Hydrogen châu Âu tại Brussels tháng 10/2026.

Mạng lưới hỗ trợ tăng cường qua sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội người Việt tại Bỉ, châu Âu. Đây là kênh trợ lực giúp doanh nghiệp thiết lập hiện diện thương mại trực tiếp tại sở tại, tối ưu hiệu quả chi phí logistics, nâng cao chất lượng chăm sóc khách hàng và đáp ứng yêu cầu về thương mại điện tử, quản trị vòng đời sản phẩm.

Cơ quan Thương vụ tiếp tục hỗ trợ xác minh đối tác, tư vấn giao kết hợp đồng, kết nối chuỗi cung ứng và xử lý vướng mắc, tranh chấp. Cơ hội tại Bỉ và EU đang rộng mở nhưng không chờ đợi doanh nghiệp mãi. Doanh nghiệp Việt Nam muốn biến ưu đãi thuế quan thành thị phần thực chất phải nhanh hơn, làm chuẩn hơn và đầu tư dài hạn hơn. Từ EVFTA, sự bổ trợ về nhu cầu, hợp tác công nghệ xanh đến mạng lưới xúc tiến, điều quan trọng là biến từng cơ hội thành năng lực cạnh tranh cụ thể, để hàng Việt không chỉ hiện diện tại Bỉ mà còn đứng vững trong chuỗi giá trị châu Âu.